Խայտառակություն առանց մեկնաբանության

Ո՞վ է որոշել վախեցնել Հայաստանին Թուրքիայի «հարձակմամբ»

Դեկտեմբերի 2, 2019
Ո՞վ է որոշել վախեցնել Հայաստանին Թուրքիայի «հարձակմամբ»

Ստանիսլավ Տարասով


Nordic Monitor շվեդական կայքը՝ Ստոկհոլմի Սկանդինավյան հետազոտությունների և մոնիթորինգի լրատվական ռեսուրսը (Nordic Research and Monitoring Network), որտեղ լուսաբանվում են կրոնական, գաղափարախոսական և էթնիկական ծայրահեղականության և արմատական խմբերի խնդիրները, հրապարակել է նյութ՝ սենսացիայի հավակնությամբ։


Այն ստորագրված է Աբդուլա Բոզքուրթ, որը «իշխանությունների կողմից այսօր փակված թուրքական Today’s Zaman օրաթերթի մայրաքաղաքի (Անկարա) գրասենյակի շեֆն է»։ Ինչպես հավաստիացվում է, նրան հաջողվել է ստանալ Թուրքիայի ռազմաօդային ուժերի 2-րդ տակտիկական հրամանատարության՝ ALTAY պլանի շրջանակում պատրաստած փաստաթղթի պատճենը, որտեղ նկարագրված է Հայաստանին օդային հարված հասցնելու սցենարը՝ OĞUZTÜR գաղտնի անվանմամբ։ Իհարկե, դրանից, ինչպես հավաստիացնում է հեղինակը, անհետացել են որոշ էջեր, որոնք նկարագրում են այդ գործողության մանրամասները։ Կորուստը հայտնաբերվել է 2016 թվականի մայիսի 4-ին Անկարայի Աքընջը ռազմակայանում, իսկ գրառումը՝ հասցեագրված Գլխավոր շտաբին, թվագրված է 2016թ. մայիսի 23-ով։ Nordic Monitor-ը չի տեղեկացնում, թե ինչպես են կորել այդ էջերը «գաղտնի պլաններից»։


Միանգամից նշենք, որ խոսքը իրադարձությունների մասին է, որոնք տեղի են ունեցել 2016-ի ապրիլի սկզբի, երբ Լեռնային Ղարաբաղում բռնկվեց «քառօրյա պատերազմը», և նույն թվականի հուլիսի միջակայքում, երբ Թուրքիայում հուլիսի կեսին նախաձեռնվեց ռազմական հեղաշրջման փորձ։ Այժմ թուրքական իշխանությունները պնդում են, որ պուտչը բարձրացրել էին այսպես կոչված «զուգահեռ պետության» կառույցները՝ խոստովանելով, իհարկե, որ այդ պատմության մեջ դեռ շատ չուսումնասիրված սյուժեներ կան։ Եթե իրադարձությունները ներկայացնենք զուտ ժամանակագրական հետևողականությամբ, ապա ուրվագծվում է հետևյալ ինտրիգ պարունակող պատկերը. առաջին անգամ Թուրքիայում իշխանափոխության հնարավորությունը բացահայտ նշվեց The Wall Street Journal-ի 2016թ. փետրվարի 22-ի հոդվածում։ Եվ այդ հաղորդագրությունն արագ որսացին թուրքական շատ ԶԼՄ-ներ։


Թուրքիայի զինված ուժերի Գլխավոր շտաբում նման ենթադրությունները հերքում էին։ Այնուամենայնիվ, թուրքական Hurriyet պարբերականը հոդվածաշարով պնդում էր, որ երկրի բարձրագույն զինվորական հրամանատարությունում ակտիվացել են «խորքային պետության» կողմնակիցները, և հեղաշրջումը կարող է տեղի ունենալ 2016թ. գարնանը։ Մարտի կեսին գրեթե ամենօրյա ռեժիմով առաջատար ամերիկյան, իսրայելական, անգլիական մաս-մեդիաները մշտապես գուշակում էին իրավիճակի կտրուկ ներքաղաքական սրացումների հավանականությունը Թուրքիայում։ Բայց դրա փոխարեն ապրիլի առաջին օրերին սկսվեց ղարաբաղյան պատերազմը, որը շատ առումներով հանելուկային է թվում։ Կարո՞ղ էին արդյոք այդ պահին պուտչիստները դիմել սադրանքի և ավիացիոն հարված հասցնել Հայաստանին, որպեսզի խիստ դժվարացնեին ռուս-թուրքական հարաբերությունները, խզեին գոյություն ունեցող երկխոսությունը Թուրքիայի և Ռուսաստանի նախագահների միջև։


Սա բացառել չի կարելի։ Եվ այս մասով Բոզքուրթի նշած փաստաթուղթը ճշմարտանման է թվում, որովհետև ոչ ոք չգիտի, թե ինչպես կզարգանային իրադարձությունները, եթե ղարաբաղյան պատերազմը ձգձգվող բնույթ ստանար։ Հիմքեր կան ենթադրելու, թե Մոսկվան սկզբից ևեթ վերահսկում էր իրավիճակը։ Թեև ոչ շուտ կիմանանք այն մասին, թե ինչ է ասել Ռուսաստանի Գլխավոր շտաբի պետն իր հայ և ադրբեջանցի գործընկերներին Մոսկվայում, ինչից հետո ձեռք է բերվել պայմանավորվածություն հրադադարի մասին։ Համապատասխան նախազգուշացում ստացավ նաև Թուրքիան, ինչից հետո Աքընջը ռազմակայան ուղարկվեց հատուկ հանձնաժողով, որը 2016թ. մայիսի 4-ին հայտնաբերեց OĞUZTÜR պլանի մի քանի էջերի կորուստը։ Ինչ-որ մեկը հետքեր նկատեց։ Մենք սա ասում ենք նրա համար, որ Բոզքուրթի տրամադրության տակ հայտնված փաստաթղթերն ընդհանուր առմամբ տեղավորվում են տարածաշրջանում 2016թ. ապրիլ-մայիսի շրջանում իրական և ենթադրյալ իրադարձությունների համատեքստում։ Վարկած կա, որի համաձայն՝ հենց ղարաբաղյան պատերազմից հետո Էրդողանը հավատաց, որ իր դեմ գոյություն ունի դավադրություն, և սկսեց պատրաստվել դրա խափանմանը՝ տարբեր պատնեշներ դնելով։


Բայց հարցերը մնում են։ Ինչպե՞ս է Բոզքուրթին հաջողվել ձեռք բերել գաղտնի փաստաթուղթը, և ո՞վ է Թուրքիայում նպաստել դրան։ Ինչո՞ւ հենց հիմա են որոշակի ուժեր որոշել հրապարակայնություն հաղորդել տեղեկատվությանը, որը փորձում են տեղավորել ոչ միայն հայ-ադրբեջանական դիմակայության, այլ նաև հայ-թուրքական հարաբերությունների ուղեգծում։ Ի՞նչ ազդանշան է տրվում և ո՞ւմ է ուղարկվում այն։ Չէ՞ որ Nordic Monitor-ի տեղեկատվությունը ճանաչողական բնույթի նպատակ չի դնում և ուղղված է նրանց, ովքեր կարող են Թուրքիայում և Ադրբեջանում իրադարձությունների որոշակի զարգացման պոտենցիա և հետաքրքրություն ունենալ։ Գուցե այս ամենի հետևում Անկարա՞ն է, որն այդ կերպ ինքնատիպ ձևով փորձում է վերացնել պատմական և քաղաքական խնդիրներն ինչպես Երևանի, այնպես էլ Մոսկվայի հետ՝ բոլոր սլաքներն ուղղելով պուտչիստների դեմ։


Ո՞վ կտա այս հարցերի պատասխանները։ Իսկ քանի դեռ միայն գործողություններ կան, կսպասենք արդյունքներին։

 

Աղբյուրը՝ REGNUM լրատվական գործակալություն 






Դիտումների քանակ 37526


ՀԱՐՑՈՒՄՆԵՐ

Ինչպե՞ս եք գնահատում հոդվածը




ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ։ Ցենզուրայից դուրս մեկնաբանությունները կհեռացվեն մոդերատորի կողմից։




Վերադառնալ

Նույն թեմայով

Նահանջ վերջին պահին. ինչպես ԱՄՆ-ը կեղծավորեց հայ ժողովրդին

Նահանջ վերջին պահին. ինչպես ԱՄՆ-ը կեղծավորեց հայ ժողովրդին

Նոյեմբերի 25, 2019


Հանրապետական սենատոր Լինդսի Գրեմը արգելափակեց ԱՄՆ Կոնգրեսի վերին պալատի կողմից Օսմանյան Թուրքիայում Հայոց ցեղասպանության բանաձև...

2020-1920. շարժվում ենք հարյուրամյա վաղեմության պատմությունը կրկնելու ուղղությամբ

2020-1920. շարժվում ենք հարյուրամյա վաղեմության պատմությունը կրկնելու ուղղությամբ

Հոկտեմբերի 18, 2019


Մի քանի մեջբերում REGNUM տեղեկատվական գործակալությունում հրապարակված Ստանիսլավ Տարասովի հոդվածից. «Ելույթ ունենալով Թյուրքալեզո...

Ամերիկացիների հետ բարեկամության հետևանքները՝ քաոս և մահ

Ամերիկացիների հետ բարեկամության հետևանքները՝ քաոս և մահ

Հոկտեմբերի 11, 2019


Ութ տարի առաջ սկսվեց սիրիական պատերազմը։ Այն տեղի ունեցավ «արաբական գարնան» շրջանակում, Մաղրիբից մինչև Ինդոնեզիա ամերիկյան արտա...

Ինչո՞ւ քրդերը չեն օգնել ամերիկացիներին Նորմանդիայում

Ինչո՞ւ քրդերը չեն օգնել ամերիկացիներին Նորմանդիայում

Հոկտեմբերի 10, 2019


ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը որոշում է կայացրել զորքերը դուրս բերել Սիրիայի հյուսիսարևելյան շրջաններից և բախտի քմահաճույքին հանձնե...

Փաշինյան Նիկոլն այսօր կկրկնի Էրդողանի միտքը այլ ձևակերպումներով

Փաշինյան Նիկոլն այսօր կկրկնի Էրդողանի միտքը այլ ձևակերպումներով

Սեպտեմբերի 25, 2019


Ելույթ ունենալով Նյու Յորքում՝ ՄԱԿ Գլխավոր ասամբլեայի ժամանակ, Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը անդրադարձել է նաև Ղարաբաղ...

ԱՄՆ-ը «նոր Հայաստանը» վերուղղորդում է դեպի վրաց-թուրքական տրանսպորտային վեկտոր

ԱՄՆ-ը «նոր Հայաստանը» վերուղղորդում է դեպի վրաց-թուրքական տրանսպորտային վեկտոր

Նոյեմբերի 30, 2018


2019թ. հունվարի 1-ից Վրաստանը ավտոտրանսպորտով ցորենի կամ ցորենի-տարեկանի ալյուրի ներկրման ու արտակրման արգելք է մտցնում։ Որոշու...

Կարո Փայլանը թիրախ է փնտրում

Կարո Փայլանը թիրախ է փնտրում

Նոյեմբերի 16, 2018


Մենք՝ հայերս, երբեք չենք փոխվելու: Եվ դա ապացուցելու համար շատ ջանքեր պետք չեն: Խնդիրն այն է, որ դարեր ի վեր հայերս մեր դժբախտո...

Փաշինյա՞ն, թե՞ Էրդողան

Փաշինյա՞ն, թե՞ Էրդողան

Հունիսի 30, 2018


Դեռևս մեկուկես ամիս առաջ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրեց. «Հենց նոր հեռախոսազրույց ունեցա հայազգի աշխարհա...

Եվրոպայի դուռը հայերի համար կբացեն թուրքերը

Եվրոպայի դուռը հայերի համար կբացեն թուրքերը

Մարտի 29, 2018


Այսօր հայտնի դարձավ, որ ապրիլի 3-ից Երևանում Գերմանիայի, Բելգիայի, Նիդեռլանդների, Լյուքսեմբուրգի, Ավստրիայի և Շվեդիայի համար նե...

Թրամփը խրախուսում է հայերի ջարդը

Թրամփը խրախուսում է հայերի ջարդը

Մարտի 22, 2018


Միացյալ Նահանգներից այսօր ստացված հաղորդագրությունը կարելի է առանց վարանումի սենսացիոն որակել: Հայտնի է դարձել, որ ԱՄՆ-ում կասե...

Մեր սուրճն Աթաթուրքի հետ խմենք

Մեր սուրճն Աթաթուրքի հետ խմենք

Մարտի 19, 2018


Հայ-թուրքական արձանագրությունները չեղարկելուց հետո կողմերը դժգոհություններ փոխանակեցին: Այնպիսի տպավորություն էր, որ կարծես երկ...

Բայց ինչո՞ւ սկանդալային

Բայց ինչո՞ւ սկանդալային

Մարտի 2, 2018


ՀՀ նախագահական նստավայրում կայացած Ազգային անվտանգության խորհրդի նիստում Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը հայտարարել էր հայ-թու...

Նոյի SMS-ը թուրք ակադեմիկոսին

Նոյի SMS-ը թուրք ակադեմիկոսին

Հունվարի 23, 2018


Պատմության խեղաթյուրումը Թուրքիայի պաշտոնական քաղաքականության բաղկացուցիչ մասն է: Բայց եթե կարելի է մոգոնել հավանական ստեր և դր...

Մոսկվան հանել է Լեռնային Ղարաբաղի հարցը Թուրքիայի և Ռուսաստանի օրակարգից

Մոսկվան հանել է Լեռնային Ղարաբաղի հարցը Թուրքիայի և Ռուսաստանի օրակարգից

Նոյեմբերի 14, 2017


Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի և Թուրքիայի նախագահ Թայիփ Էրդողանի՝ Սոչիում կայացած բանակցությունների արդյունքները փաստորեն...

Թյուրքերին պետք է ցավակցել

Թյուրքերին պետք է ցավակցել

Հոկտեմբերի 12, 2017


Ղազախստանում տեղակայվող «Միջազգային թյուրքական ակադեմիան», Գիտության և կրթության ոլորտում համագործակցության Համաշխարհային թյուր...

Պառկած թուրքի վտանգները

Պառկած թուրքի վտանգները

Հուլիսի 28, 2017


Ամեն օր նման պատկերի ականատես չես լինի: Հենց մայրաքաղաքի կենտրոնում, ոչ թե մայթի վրա, այլ փողոցում մարդը փռել է սավանը, պառկել ...

Հայ-ադրբեջանական թախիծ

Հայ-ադրբեջանական թախիծ

Հուլիսի 13, 2017


Թուրքիայից տեղեկություն է ստացվել, որը նույն կերպ տխուր է թե՛ մեր և թե՛ ադրբեջանցիների համար։ Այդ երկրի ՆԳՆ-ն հրապարակել է երկր...

Ի՞նչ կա պատի հետևում

Ի՞նչ կա պատի հետևում

Հունիսի 27, 2017


Թուրքական «ANFNews» լրատվական գործակալությունն այսօր գրել է այն մասին, թե Թուրքիայի իշխանությունները Հայաստանի և Իրանի հետ սահմ...

Ի՞նչ կենդանուց են առաջացել թուրքերը

Ի՞նչ կենդանուց են առաջացել թուրքերը

Հունիսի 26, 2017


Թուրքիայում որոշել են Դարվինի էվոլյուցիայի տեսությունը դուրս նետել դպրոցական ծրագրերից: Թուրք պաշտոնյաների կարծիքով` այդ «հակաս...

Ո՞վ է հանդես գալիս Հայաստանում ռուս սահմանապահների դեմ

Ո՞վ է հանդես գալիս Հայաստանում ռուս սահմանապահների դեմ

Հունիսի 16, 2017


Ինչպես պաշտոնական Բաքուն և բոլոր ադրբեջանցիները, այնպես էլ Հայաստանի՝ ամերիկացիների կողմից սնուցվող լիբերալ արևմտամետ և, հետևաբ...

Խմբագրության կողմից

Shame.am-ի ստեղծագործական խումբը շոգ ամառվանից հետո սկսում է 2014թ. թեժ աշնան ակտիվ գործունեությունը։ Հայաստանը եւ աշխարհը զարմանալի, ստեղծագործելու համար չափազանց բարեբեր ժամանակներ են ապրում։  Կարդալ ավելին 

Ամենաշատ ընթերցվածը
Նախանձելի Ադրբեջանը
Նոյեմբերի 29, 2019


Նախանձելի Ադրբեջանը