Միջազգային խայտառակություն

Ամերիկացիների հետ բարեկամության հետևանքները՝ քաոս և մահ

Հոկտեմբերի 11, 2019
Ամերիկացիների հետ բարեկամության հետևանքները՝ քաոս և մահ

Արտյոմ Խաչատրյան

 

Ութ տարի առաջ սկսվեց սիրիական պատերազմը։ Այն տեղի ունեցավ «արաբական գարնան» շրջանակում, Մաղրիբից մինչև Ինդոնեզիա ամերիկյան արտաքին քաղաքական դոկտրինի՝ «կառավարելի քաոսի» հայեցակարգի ոգով։ Ֆորմալ պատճառը Բաշար Ասադի հակադեմոկրատական ռեժիմից ազատումն էր հօգուտ դեմոկրատականի։ Իսկական պատճառը՝ Ասադի հրաժարումը Կատարի գազի Եվրոպա փոխադրումից Սիրիայի տարածքով։ Բաշար Ասադը իրեն պահել է կարգին դաշնակցի նման՝ չի ստորագրել հակառուսական նախագծի տակ, ինչի համար պատժվել է։ Վլադիմիր Պուտինը նույնպես իրեն հուսալի դաշնակցի պես է պահել՝ թույլ չտալով կործանել Ասադի ռեժիմը։

 

Այդ ժամանակվանից շատ ջրեր են հոսել։ Ասադի դեմ պայքարում միավորվել են ամեն տեսակ ահաբեկիչներն ու բանդիտները։ Սա խառնաշփոթ էր։ Ահաբեկչական կազմավորումները փոխում էին անունները, մտնում միմյանց հետ կոալիցիաների մեջ ու դուրս գալիս դրանցից։ Մեծ մասը հայտարարում էր, թե պայքարում է ԻԼԻՊ-ի դեմ։ Բայց իրականում բոլորի պայքարն ուղղված էր ընդդեմ Ասադի ալավիական ռեժիմի՝ Սիրիայում բոլոր էթնիկ և դավանական խմբերի անվտանգ գոյության միակ երաշխավորի։

 

Միացյալ Նահանգներն աջակցել է գրեթե բոլոր ահաբեկչական կազմակերպություններին, նրան չի մտահոգել, որ ութ տարվա ընթացքում նրանցից շատերը երբեմն միմյանց հետ լավ հարաբերությունների մեջ չեն եղել, քանզի ամերիկացիների գլխավոր նպատակը Ասադին տապալելն էր ամեն գնով, քանզի, նախ՝ պետք էր հարվածել «Գազպրոմին» Եվրոպայում կատարյան գազով, երկրորդ՝ պետք էր ընդլայնել կառավարելի քաոսի գոտին և ԻԼԻՊ-ը բերել Իրան։ Ինչպեսև միշտ նման դեպքերում, ամերիկացիները կրակ են վառել, որը բնավ իրենց չի սպառնում, և սկսել են հետևել տեղի ունեցողին հեռվից՝ երբեմն ճշգրտումներ մտցնելով իրենց աճեցրած ավազակային և ահաբեկչական կազմավորումների քաղաքականությունում։ Ամերիկացիների հովանավորած նման կազմակերպություններից մեկն էլ «Սիրիական դեմոկրատական ուժերն» են։

 

Սիրիական դեմոկրատական ուժերը (ՍԴՈւ) կամ Սիրիական դեմոկրատական բանակը Սիրիայում զինված ընդդիմության ուժերի դաշինք է, որը ստեղծվել է 2015թ. հոկտեմբերի 10-ին։ Ներառում է ժողովրդական ինքնապաշտպանության քրդական ջոկատները (YPG և YPJ), Սիրիական արաբական կոալիցիայի մեջ մտնող արաբական տարբեր ընդդիմադիր խմբեր (Ջեյշ աթ Թուվար և այլն), ինչպես նաև ասորական և թուրքմենական ջոկատները։ Հիմնական հռչակված նպատակն իբր պայքարն է «Իսլամական պետության» դեմ։ ԱՄՆ կառավարությունը հայտարարել է, որ աջակցում է դաշինքին ԻՊ-ի դեմ պայքարի նոր ռազմավարության շրջանակում։ 2016թ. գարնան դրությամբ ՍԴՈւ-ն ուներ մոտ 25 հազար քուրդ աշխարհազորային և մոտ 5 հազար արաբ։

 

Ինչպես տեսնում ենք, ՍԴՈւ-ն ստեղծվել է սիրիական հակամարտությանը Ռուսաստանի միջամտությունից հետո։ Դրդապատճառը՝ Ռուսաստանին և Ասադի ռեժիմին հակադրել իբր չափավոր ուժ, որը կարող է վերահսկել տարածքները՝ Սիրիայի միավորումը թույլ չտալու նպատակով, որը Ռուսաստանը չէր ռմբակոծի, քանի որ ՍԴՈւ-ն ներկայանում էր որպես ընդհանուր թշնամու՝ ԻԼԻՊ-ի հակառակորդ։ Բայց քրդերը, բացի ամերիկյան շահերը սպասարկելուց, նաև սեփական շահերն ունեին, այն է. բաղձալի նպատակ՝ ունենալ գոնե ինքնավարություն, հետագայում առանձնանալու և սեփական պետություն ստեղծելու հեռանկարով։ Իսկ դա արդեն հակասում էր ամերիկացիների ծրագրերին և ոչ մի կերպ չէր կարող ողջունվել Թուրքիայի կողմից։ Բանն այն է, որ Սիրիայի և Թուրքիայի քրդերը գրեթե նույն ժողովուրդն են՝ բաժանված Սայքս-Պիկոյի սահմաններով։ Չկա քրդական ընտանիք Սիրիայում, որն ազգակցական կապեր չունենա Թուրքիայի տարածքում։ Հետևաբար, եթե Էրդողանը կարող էր մատների արանքով նայել Իրաքյան Քրդստանի ինքնավարությանը, ապա նման շքեղություն սիրիացի քրդերի հանդեպ իրեն թույլ տալ չէր կարող։ Իսկ այն բանից հետո, երբ պարզ դարձավ, որ Ասադի ռեժիմն անսասան է, «Իսլամական պետությունը» ցաքուցրիվ եղավ, և նրա հետագա էքսպանսիան դեպի Իրան անհնար է (ի դեպ, ամերիկացիների այս ծրագրի մասին՝ հիբրիդային պատերազմ ծավալել Իրանի դեմ ԻԼԻՊ ուժերով, նախընտրում են լռել։ Ափսոս: Ավելացնեմ, որ 2015թ. գարնանը նախագահ Օբաման գնաց միջուկային գործարքի Իրանի հետ միայն այն պատճառով, որ համոզված էր նրա դեկորատիվության մեջ, քանի որ մինչև 2015թ. վերջը Ասադի ռեժիմը չէր դիմանա, եթե չլիներ Ռուսաստանը, և «Իսլամական պետությունը» հայացքը կուղղեր դեպի Իրան, և այդ ժամանակ ոչ ոք միջուկային գործարքով չէր հետաքրքրվի, և Դոնալդ Թրամփը, հետևելով ամերիկյան շահերին, դուրս եկավ գործարքից, երբ անհնար դարձավ դրա պայմաններին չհետևելը), ամերիկյան վարչակազմը սկսեց մտածել այն մասին, թե ինչպես հեռանա Սիրիայից՝ դեմքը չկորցնելով, քանի որ ամերիկացիների ներկայությունը Սիրիայում օրեցօր դառնում էր ավելի անհասկանալի ու ծիծաղելի։ Արդյունքում՝ Դոնալդ Թրամփն ընդունեց պրագմատիկ որոշում՝ նախաձեռնեց դուրս գալը Սիրիայից՝ միաժամանակ կործանման շեմին կանգնեցնելով իր դաշնակիցներին։

 

Քրդերին առաջարկություն եղավ Ռուսաստանի և Ասադի կառավարության կողմից՝ խելք հավաքել, հրաժարվել ամերիկացիների հովանավորությունից, ընդունել Ասադի ինքնիշխանությունը, միասին պայքարել ահաբեկիչների մնացորդների դեմ։ Բայց քրդերը գնացին այլ ճանապարհով, ամերիկյան ուժը նրանց ավելի պատկառելի ու հուսալի թվաց, և ահա այսօր նրանց ոչնչացնում է պրն Էրդողանը։

 

Չորեքշաբթի Թուրքիան ներխուժեց Սիրիայի քրդական շրջաններ։ Նախագահ Թրամփը սպառնաց, որ կվերացնի Թուրքիայի տնտեսությունը, եթե այն սկսի սպանել քրդերին (կարելի է մտածել, թե Էրդողանն այնտեղ է խցկվել բուժական-առողջարարական միջամտություններ իրականացնելու համար)։ Էրդողանն իր հերթին դեղին քարտ ցույց տվեց Եվրամիությանը՝ խոստանալով Եվրոպան հեղեղել երեք միլիոն սիրիացի փախստականներով, եթե ԵՄ-ը չգովաբանի իր գործողությունը։ Մի խոսքով՝ քրդերի բախտը չի բերել, ինչպեսև ամերիկացիների բոլոր դաշնակիցներինը. նրանք զինել են նրանց, հույսեր ներշնչել, իսկ հետո, երբ նրանց պահելու անհրաժեշտությունը վերացել է, թողել են բախտի քմահաճույքին, որը դաժան է ստացվել։

 

Այս առնչությամբ առաջանում է Վրաստանի հետ անալոգիայի անհրաժեշտություն. սկզբում ամերիկացիները համոզեցին նրանց դառնալ հակառուսական պլացդարմ և զինեցին, հետո «քսի տվեցին» Հարավային Օսիայի վրա՝ անվտանգության երաշխիքներով՝ հաշվի չառնելով Ռուսաստանի պատասխան արձագանքը։ Իսկ հետո վրացիները վերջնականապես զրկվեցին տարածքներից՝ ՆԱՏՕ օգնությանը չարժանանալով։ Մոտավորապես նույնը տեղի ունեցավ Ուկրաինայում. վերջնականապես խզելով կապերը Ռուսաստանի հետ և բանդերական ռեժիմ հաստատելով ամերիկացիների հովանու ներքո, որոնք ձգտում էին ամեն գնով ռազմակայան ունենալ Ղրիմում, Ուկրաինան զրկվեց Ղրիմից ու Դոնբասից՝ տեսանելի ապագայում ողջ Հարավ-Արևելքի բաժանման հեռանկարով։

 

Քրդական ողբերգությունն ըստ էության պետք է դաս դառնա հայրենական արևմտականների ու ռուսատյացների համար, բայց, ցավոք, չի դառնա։ Ինչպեսև առաջ, տեղի լիբերալները կպնդեն, որ դուրս գանք ՀԱՊԿ-ից, դուրս բերենք ռուս սահմանապահներին ու 102-րդ ռազմակայանը Հայաստանից՝ մեզ ու հասարակությանը վստահեցնելով, որ երկրի պաշտպանության հարցում ամերիկացիներն ավելի լավ են գլուխ հանում, եթե պաշտպանությունն, այնուամենայնիվ, պետք գա։ Դե, ինչ ասենք այս բացահայտ հակահայ առանձնյակներին։ Իրենց ռուսատյաց պոռթկման մեջ նրանք հանդգնում են կրկնել 1920թ. ողբերգությունը։ Տարբերությունը կլինի միայն այն, որ Հայաստանն այս անգամ փրկող և թուրքերից տարածքներ հետ բերող չի ունենա, ինչպես 1921-ին, և այն կդադարի գոյություն ունենալ։ Այս է ամենը։

 






Դիտումների քանակ 59199


ՀԱՐՑՈՒՄՆԵՐ

Ինչպե՞ս եք գնահատում հոդվածը




ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ։ Ցենզուրայից դուրս մեկնաբանությունները կհեռացվեն մոդերատորի կողմից։




Վերադառնալ

Նույն թեմայով

Ջոն Բոլթոն. անասո՞ւն է արդյոք Դոնալդ Թրամփը

Ջոն Բոլթոն. անասո՞ւն է արդյոք Դոնալդ Թրամփը

Հունիսի 23, 2020


Դոնալդ Թրամփը 2019-ի սեպտեմբերին աշխատանքից հեռացրեց ազգային անվտանգության հարցերով իր խորհրդական Ջոն Բոլթոնին և կրակն ընկավ. Բ...

Ամերիկան ոչնչացնում են էլիտայի երեխաները

Ամերիկան ոչնչացնում են էլիտայի երեխաները

Հունիսի 15, 2020


Ընդունված է համարել, որ ԱՄՆ-ում տեղի ունեցող անկարգությունները կազմակերպել են նախևառաջ ամերիկյան հասարակության ստորին խավերը՝ ս...

ԱՄՆ-ը իր համար նոր թշնամի է նշանակել

ԱՄՆ-ը իր համար նոր թշնամի է նշանակել

Հունիսի 13, 2020


Միացյալ Նահանգներն իր համար նոր թշնամի է գտել։ Այդ թշնամին արտասովոր է, անշունչ, բայց դա չի խանգարել, որպեսզի հունիսի 11-ին պետ...

Հայրենիքի փրկությունը միավորման մեջ է

Հայրենիքի փրկությունը միավորման մեջ է

Հունիսի 12, 2020


Դեռ ուսանողական նստարանից, տեղեկացված լինելով Օսմանյան կայսրության 36 թուրք սուլթանների, իսկ հետագայում՝ ներկայում կառավարող, ը...

Արևմտականությունն ու լակոտությունը Հայաստանում նույն երևույթն են

Արևմտականությունն ու լակոտությունը Հայաստանում նույն երևույթն են

Հունիսի 12, 2020


Հայաստանի արևմտականների ուշքը գնում է հայրենիքի ինքնիշխանության համար, սրանք ասում են, որ ինքնիշխանությունը մեր հացուջուրն է, ո...

Վանեցյան Արթուրը սկզբունքորեն չի ուզում մարդ դառնալ

Վանեցյան Արթուրը սկզբունքորեն չի ուզում մարդ դառնալ

Հունիսի 11, 2020


Վանեցյան Արթուրն իրեն պահում է այնպես, կարծես քավարանից է դուրս եկել: Հեռուստաեթերում հայտարարում է, թե, իբր, քյարամյան արգիշտի...

SOS. վտանգված է Փաշինյան Նիկոլը

SOS. վտանգված է Փաշինյան Նիկոլը

Մայիսի 29, 2020


Փաշինյան Նիկոլը չի արդարացնում ամերիկյան դեսպանի հույսերը: Կարծես խնդիր չպետք է լինի, կարելի է հենց վաղը ժողվարչապետին հեռացնել...

Ուշադրություն, խոսում և ադրբեջանցիներին ցուցադրում է ղասաբը

Ուշադրություն, խոսում և ադրբեջանցիներին ցուցադրում է ղասաբը

Մայիսի 28, 2020


Ղասաբ Պոմպեոն, որն Ամերիկայում պետքարտուղար է աշխատում և գիշեր-ցերեկ զբաղված է ղասաբությամբ՝ ազգերի և պետությունների սպանդ կազմ...

Հայաստանում ամերիկացիները թեստավորում են միջատաբանական զենքի արդյունավետությունը

Հայաստանում ամերիկացիները թեստավորում են միջատաբանական զենքի արդյունավետությունը

Մայիսի 25, 2020


Հայաստանում DTRA կենսալաբորատորիաների հիման վրա ամերիկացիները սկսել են մեզ համար չափազանց վտանգավոր փորձարկում՝ թեստավորում են ...

Ադրբեջանը ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի հավանությամբ պատերազմ կսանձազերծի Արցախի դեմ

Ադրբեջանը ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի հավանությամբ պատերազմ կսանձազերծի Արցախի դեմ

Մայիսի 23, 2020


Հարգելի ընթերցող, հոդվածը ցանկանում եմ սկսել հայկական երկու պետությունների՝ Հայաստանի Հանրապետության և Արցախի Հանրապետության դե...

Անդրկովկասը՝ համավարակից պատերազմ դուրս գալու շեմին. հանգույց ՀԱՊԿ գոտում

Անդրկովկասը՝ համավարակից պատերազմ դուրս գալու շեմին. հանգույց ՀԱՊԿ գոտում

Մայիսի 18, 2020


Իհարկե, թուրքերն իրենք պետք է որոշեն՝ արդյո՞ք պատերազմի մեջ մտնեն Ռուսաստանի դեմ տասնյոթերորդ անգամ, թե՞ ոչ։ Կարծում ենք, մենք ...

ԱՄՆ ռազմական վիրուսաբանները քանիցս այցելել են Հայաստանի լաբորատորիաներ

ԱՄՆ ռազմական վիրուսաբանները քանիցս այցելել են Հայաստանի լաբորատորիաներ

Մայիսի 13, 2020


Մայիսի 1-ին Tert.am պարբերականի հարցմամբ Հայաստանի ԱԳՆ-ում մեկնաբանել են կենսաբանական անվտանգության ռուս-հայկական հուշագրի ստոր...

Հայտարարվել է Արևմտյան Ադրբեջանի Հանրապետության (Իրևան) ստեղծման մասին՝ արտաքսման մեջ գտնվող կառավարությամբ

Հայտարարվել է Արևմտյան Ադրբեջանի Հանրապետության (Իրևան) ստեղծման մասին՝ արտաքսման մեջ գտնվող կառավարությամբ

Մայիսի 10, 2020


Թուրքիայի Քայսերիի համալսարանի պրոֆեսոր և հայտնի հայագետ-գիտնական Գաֆար Չախմաղլին ընտրվել է Արևմտյան Ադրբեջանի Հանրապետության (...

Փաշինյան Նիկոլը Թրամփին ասելիք ունի

Փաշինյան Նիկոլը Թրամփին ասելիք ունի

Ապրիլի 24, 2020


Միացյալ Նահանգների նախագահ Դոնալդ Թրամփը ավանդական ուղերձով է հանդես եկել՝ նվիրված Հայոց ցեղասպանությանը: Վաղը հայ ժողովրդի պար...

Ասրյան Խաչիկն ընդդեմ Դոնալդ Թրամփի

Ասրյան Խաչիկն ընդդեմ Դոնալդ Թրամփի

Ապրիլի 20, 2020


«Հայոց Արծիվներ. Միասնական Հայաստան» կուսակցության նախագահ Ասրյան Խաչիկը խելոք և պահանջված բան է արել. դիմել է ԱՄՆ նախագահ Դոնա...

Լկտի ռեկետ ամերիկյան ձևով

Լկտի ռեկետ ամերիկյան ձևով

Ապրիլի 20, 2020


Ինչպեսև պետք էր սպասել, Սպիտակ տան կողմից Պեկինի բազմակի մեղադրանքները կորոնավիրուսի համավարակի հարցում ավարտվեցին փողի, ավելի ...

Իրանը մոտեցնում է Պոմպեոյի «վերջին օրերը»

Իրանը մոտեցնում է Պոմպեոյի «վերջին օրերը»

Ապրիլի 11, 2020


Իրանի նախագահ Հասան Ռոհանին դիմել է Արժույթի միջազգային հիմնադրամին՝ կոչ անելով երկրին հատկացնել անհապաղ վարկ 5 մլրդ դոլարի չափ...

Միացյալ Նահանգները՝ Հայաստանի անվտանգության սպառնալիք

Միացյալ Նահանգները՝ Հայաստանի անվտանգության սպառնալիք

Ապրիլի 9, 2020


«Московский комсомолец» մոսկովյան պարբերականը ուշադրություն է դարձրել ՀՀ տարածքում գործող ԱՄՆ կենսալաբորատորիաներին։ Հայտնի է, ...

Միացյալ Նահանգները կողմ է կորոնավիրուսին

Միացյալ Նահանգները կողմ է կորոնավիրուսին

Ապրիլի 8, 2020


Միացյալ Նահանգները փորձում է արգելափակել ԱՄՀ գծով հինգ միլիարդ դոլարի օգնությունն Իրանին՝ կորոնավիրուսի համաճարակի դեմ պայքարի ...

2020 թվականը ԱՄՆ կործանման սկիզբն է

2020 թվականը ԱՄՆ կործանման սկիզբն է

Ապրիլի 7, 2020


Նորվեգացի հայտնի պրոֆեսոր, սոցիոլոգ Յոհան Գալթունգը, որն այս տարի 90 տարեկան է դառնում, լեգենդար մարդ է։ 1969թ. նա Օսլոյի համալ...

Խմբագրության կողմից

Shame.am-ի ստեղծագործական խումբը շոգ ամառվանից հետո սկսում է 2014թ. թեժ աշնան ակտիվ գործունեությունը։ Հայաստանը եւ աշխարհը զարմանալի, ստեղծագործելու համար չափազանց բարեբեր ժամանակներ են ապրում։  Կարդալ ավելին 

Ամենաշատ ընթերցվածը

ՀԱՐՑՈՒՄՆԵՐ






ՀԱՐՑՈՒՄՆԵՐ







Քվեարկությունների արխիվ