Խայտառակություն առանց մեկնաբանության

Վրաստանի խորհրդային «օկուպացիան»՝ ԱՄՆ լրացուցիչ մշակումն անցած պաշտոնյաների սգո օր

Փետրվարի 28, 2019
Վրաստանի խորհրդային «օկուպացիան»՝ ԱՄՆ լրացուցիչ մշակումն անցած պաշտոնյաների սգո օր

2010թ. հունիսի 10-ին սաակաշվիլիական խորհրդարանը փետրվարի 25-ը՝ այն օրը, երբ խորհրդային Վրաստանը տոնում էր խորհրդայնացումը, հռչակեց սգո օր։ Թեև Միխայիլ Սաակաշվիլին ու նրա հանցավոր կուսակցությունը վաղուց արդեն իշխանությունում չեն, բայց նրանց գործն ապրում է և բարգավաճում։

 

Խորհրդարանի տեղեկատվությամբ՝ ի հիշատակ օկուպացիայի հարյուր հազարավոր զոհերի՝ այդ օրը Վրաստանի տարածքում իջեցվում են պետական դրոշները։ Ինչպես հայտնի է, այդ օրը «11-րդ Կարմիր բանակը վերցրեց Թբիլիսին և տապալեց համընդհանուր և ազատ ընտրություններով ընտրված իշխանությունը, ինչի արդյունքում իրականացվեց միջազգային իրավունքի սուբյեկտի՝ Վրաստանի Դեմոկրատական Հանրապետության անեքսիան»։


Ահա այստեղ էլ պատմաբանների մեջ կարող է հարց առաջանալ հարյուր հազարավոր զոհերի հետ կապված, որոնց մասին հիշատակվում է պաշտոնական հայտարարությունում։ Ովքե՞ր էին այդ մարդիկ, ի՞նչ մարտերի են մասնակցել, որտե՞ղ են զոհվել։


Վրաստանում խորհրդային իշխանության հաստատումը տեղի է ունեցել հաշված օրերի ընթացքում, թեև կանխակալ վայ-պատմաբաններն արդեն ստեղծում են իրադարձությունների հերթական առասպելաբանությունը։ Փետրվարի 20-ին և 21-ին Կարմիր բանակը ծանր պարտություն կրեց, նրա ավելի քան հազար մարտիկ գերի ընկավ, իսկ ինքը փախուստի մատնվեց՝ գլուխը կոտրելով, թնդանոթներն ու գնդացիրները թողնելով։ Իսկ մի քանի օր հետո ինչ-որ կախարդական ձևով, առանց մարտի գրավեց մայրաքաղաքն ու խորհրդային իշխանություն հաստատեց։ Պատմական աշխատությունների տրամաբանությունը, իհարկե, երկաթյա է...


Սգո արարողությունների գլխավոր լեյթմոտիվը Թբիլիսիի մատույցներում, Կոջորի մոտ հերոսաբար կռված յունկերների հիշատակը հարգելը դարձավ։ Այս մասին ասել է Վրաստանի նախագահ Սալոմե Զուրաբիշվիլին Կոջորի Յունկերների հուշակոթողի մոտ։


Չափազանց դժվար է հասկանալ նախագահին։ Եթե յունկերների, որոնց մեծ մասը զոհվեց մարտում, անձնազոհության շնորհիվ է հաջողվել Վրաստանին փրկվել, ուրեմն ոչ մի խորհրդայնացում էլ չպետք է լիներ։ Իսկ եթե այն եղել է, ստացվում է, որ հենց նրան է Վրաստանը պարտական իր փրկությամբ, ոչ թե յունկերներին։


Աշխարհում մոդայիկ է դարձել ծաղրել Ուկրաինայի նախագահ Պյոտր Պորոշենկոյի և Կիևի քաղաքապետ Վիտալի Կլիչկոյի մտքի գոհարները, որոնք մշտապես այնպիսի արտահայտություններ են արտաբերում, որոնք ստիպում են պրոֆեսիոնալ երգիծաբաններին պայթել նախանձից։ Հավանաբար, վրացական ղեկավարությունը որոշել է հետ չմնալ իր ուկրաինացի բարեկամներից։


Վրաստանի վարչապետ Մամուկա Բախտաձեն ասել է հետևյալը.


«Այսօր Վրաստանի պատմության մեջ ծանրագույն օր է, Խորհրդային օկուպացիայի օրը։ Վրաստանի բազմադարյա պատմությունը պայքար է հանուն ազատության, և այսօր մեր տարածքի մեծ մասն օկուպացված է։ Իսկ մեր պատմությունն օրինակ է այն բանի, որ ազատությունը միշտ հաղթում է օկուպացիային, և այդպես էլ կլինի։ Խոնարհվում եմ մեր վրացի հերոսների առջև, որոնք զոհեցին իրենց հանուն ազատության և հայրենիքի անկախության»։


Այսօր, համաձայն վրացական օրենսդրության, Վրաստանում օկուպացված են համարվում Աբխազիան և Հարավային Օսիան, բայց երկրի տարածքի մեծ մաս, որքան էլ մեծ է հարգանքը նրանց հանդեպ, դրանք չեն հանդիսանում։ Թե ինչի մասին է խոսում վարչապետը՝ մթի շղարշով ծածկված գաղտնիք է։ Գուցե նա պատրաստվում է պահանջել վերադարձնել պատմական վրացական հողերը Թուրքիայից և Ադրբեջանից։ Ուրեմն թող այդպես էլ ասի՝ ժողովուրդը նրան կհասկանա։


Բնականաբար, սգո արարողություններին անտարբեր մնալ չէր կարող նաև կառավարման տարածաշրջանային կենտրոնը՝ ամերիկյան դեսպանատունը։


«Այսօր մենք նշում ենք Խորհրդային օկուպացիայի օրը և հիշում նրանց, ովքեր սպանվեցին կամ աքսորվեցին 1921թ. Վրաստան Կարմիր բանակի ներխուժման արդյունքում։ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները հպարտանում է նրանով, որ Վրաստանի գործընկերն է և շարունակում է մնալ ինքնիշխան և ազատ երկրի կողքին»,- ասվում է Վրաստանում ԱՄՆ դեսպանության հայտարարությունում։


Պետք է հետաքրքրվել՝ իսկ ո՞ր օրն են դեսպանությունում սգո միջոցառումներ անցկացնում Ամերիկայի հնդկացիական ցեղերի, միլիոնավոր աֆրիկացի ստրուկների, ինչպես նաև միլիոնավոր այն մարդկանց ոչնչացման առիթով, ովքեր զոհվել են Լատինական Ամերիկայի, Ասիայի և Եվրոպայի երկրներում ամերիկյան դեմոկրատիայի ներխուժման հետևանքով։ Միայն երկրների ցանկը, որոնք ենթարկվել են հարձակման, տասնյակ էջեր կլցնի։ Եվ այսօր էլ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները արյունալի ապուր է եփում բոլոր մայրցամաքներում։ Այնպես որ, նրանք իրոք ապաշխարելու բան ունեն։


Դե, իսկ հիմա, հավանաբար, եկել է իսկապես «խորհրդային օկուպացիայի» բոլոր սարսափների մասին պատմելու և փաստեր ներկայացնելու ժամանակը, որոնցից արյունը սառչում է երակներում։ Չէ՞ որ այդ «անիծյալ օկուպանտները» սկսեցին Վրաստանում գործարաններ ու ֆաբրիկաներ, հանքահորեր ու էլեկտրակայաններ կառուցել, իսկ դժբախտ վրացիները ստիպված էին պողպատ ու թուջ հալել, ինքնաթիռներ, ավտոմեքենաներ, օդային թևերով նավեր, վագոններ ու ջերմաքարշեր սարքել, արտադրել թեթև ու սննդի արդյունաբերության ապրանքներ։


Բայց սա դեռ ամբողջ «ծաղրը» չէ օկուպացված ժողովրդի հանդեպ։ Կոլխիդայում, որն աչքի էր ընկնում իր ճահիճներով ու աշխարհում դողէրոցքի ամենահիանալի մոծակներով, որոնք հստակ կանոնակարգում էին բնակչության թվաքանակը, քիչ էր, որ չորացրին այդ ճահիճները, հետն էլ այդտեղ թեյի ու ցիտրուսայինների պլանտացիաներ տնկեցին։ Չորային շրջաններում սկսեցին կառուցել ոռոգման ջրանցքներ և ստեղծել ամառանոցային գոտիներ, որպեսզի ամբոցջ Միությունից Վրաստան հանգստացողներ գային։


Իսկ ի՞նչ ասենք «օկուպացիայի» ժամանակ Վրաստանում կենսամակարդակի մասին։ Այն ժամանակ, երբ ռուսական գյուղերի բնակչությունն ապրում էր ծռված փայտե խրճիթներում, վրացի գյուղացիները տանջվում էին երկհարկանի ու եռահարկ քարե տներում։ Եթե ռուսական գյուղում հազվադեպ էր մասնավոր երկհարկանի տունը, ապա վրացականում շատ ավելի հազվադեպ բան էր միահարկը։


Թե ինչպես էր «տառապում» խորհրդային Վրաստանը անցած հարյուրամյակի 70-ականներին՝ խորհրդային «օկուպացիայի» շրջանում, կարելի է համոզվել 1970-ականներին ԽՍՀՄ-ով Էրհարդ Կ-ի ճամփորդության ֆոտոհաշվետվությամբ։ Լուսանկարներն արվել են 1977թ. և լիովին հաստատում են հայտնի կարծիքը, որ կենսամակարդակով Վրացական ԽՍՀ-ն Միությունում առաջին տեղերից մեկում էր։


Իսկ ինչպես ներել «օկուպանտներին», որոնք Վրաստանում կառուցեցին բուժհաստատությունների մի ամբողջ ցանց, ստեղծեցին լուսավորության արդի համակարգ՝ մինչդպրոցական, դպրոցական և բարձրագույն մակարդակներով։ Երկրում ի հայտ եկան բազմաթիվ թատրոններ, գեղարվեստական կոլեկտիվներ, գրողներ, նկարիչներ, երաժիշտներ, գիտնականներ։ Իսկ «Գրուզիա-ֆիլմ» կինոստուդիան օկուպանտների դաժան կրնկի տակ մշտապես թողարկում էր կինեմատոգրաֆիական գլուխգործոցներ։ Վրաստանում՝ Ռուսական կայսրության կազմ մտնելու պահին տարբեր գնահատականներով մոտ 600 հազար վրացի կար։ ԽՍՀՄ փլուզման պահին՝ հինգուկես միլիոն։ «Խորհրդային օկուպացիայից ազատ» վերջին 15 տարիներին Վրաստանից հեռացել է բնակչության մեկ քառորդը կամ գրեթե մեկուկես միլիոն քաղաքացի։


Ինչպես կարելի է ներել «օկուպանտներին» այսպիսի բաները, չսգալ նրանց հանցագործությունների համար։ Անկախության ձեռքբերումից հետո բոլոր տարիներին վրացական իշխանություններն ամբողջ ուժերը տվել են օկուպացիայի ժառանգության դեմ պայքարին, և այն պսակվել է հաջողությամբ. հաղթականորեն վերացվել է արդյունաբերությունը, ոչինչ չի մնացել գյուղատնտեսությունից, մշակույթը հազիվ է շնչում, իսկ երկրի բնակչությունը, ամենալավատեսական կանխատեսումներով, այսօր չի գերազանցում երեք միլիոնը։ Եթե մեկը մոռացել է, պետք է հիշեցնել, որ վրացիները ԽՍՀՄ-ում աչքի էին ընկնում ամենաքիչ միգրացիոն շարժով՝ նրանց 96%-ն ապրում էր իր հանրապետության տարածքում։ Այսօր պատկերը տրամագծորեն հակառակն է. «ազատ» վրացիները զանգվածայնորեն լքում են իրենց հայրենիքը։ Բայց դա դժբախտություն չէ, փոխարենը ԱՄՆ-ը շարունակում է «ամուր կանգնել այս ինքնիշխան ու ազատ», թեև կիսադատարկ երկրի կողքին։


Եվ վերջում չի կարելի չտալ մի շատ պարզ հարց։ Վրաստանը շատ դարեր կանոնավորապես ենթարկվել է անթիվ նվաճողների ասպատակություններին, և նրանց դեմ կանգնել է ողջ ժողովուրդը։ Տղամարդկանց կողքին մարտնչել են կանայք, երեխաները, ծերերը։ Այդ ինչպե՞ս է ստացվել, որ տկլոր ու սոված 11-րդ Կարմիր բանակին Վրացական Դեմոկրատական Հանրապետության կառավարությունը կանգնեցնելու ուղարկեց միայն տղեկ յունկերներին։ Որտե՞ղ է զավթիչներին համաժողովրդական դիմակայությունը։ Իսկ գուցե ճիշտն այն է, որ ժողովուրդն այդ մարդկանց զավթիչ չի՞ համարել։ Եվ պետք է ասել՝ այսօր էլ չի համարում։ Սգո բոլոր արարողություններն անցնում են պաշտոնյաների մակարդակով՝ պետական միջոցառումների ձևով՝ հարկադիր-կամավորական սկզբունքով։ Ժողովուրդն այս քաղաքական սգի հետ ոչ մի կապ չունի։ Այնպես որ, պարոնայք, ձեր դոլարները վաստակեք, բայց միայն ձեր անունից խոսեք։

 


Աղբյուրը՝ Eurasia Daily






Դիտումների քանակ 22839


ՀԱՐՑՈՒՄՆԵՐ

Ինչպե՞ս եք գնահատում հոդվածը




ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ։ Ցենզուրայից դուրս մեկնաբանությունները կհեռացվեն մոդերատորի կողմից։




Վերադառնալ

Նույն թեմայով

ՆԱՏՕ զորավարժությունները Վրաստանում. վրացական էլիտայի մահացու վտանգավոր ուղեգիծը

ՆԱՏՕ զորավարժությունները Վրաստանում. վրացական էլիտայի մահացու վտանգավոր ուղեգիծը

Մարտի 19, 2019


«ՆԱՏՕ-Վրաստան 2019» հրամանատարաշտաբային զորավարժությունները պաշտոնապես բացվել են։ Հանդիսավոր արարողությունը տեղի է ունեցել պաշտ...

Սալոմե Զուրաբիշվիլին մատ է թափ տվել աբաջյան գոհարի մարդու վրա

Սալոմե Զուրաբիշվիլին մատ է թափ տվել աբաջյան գոհարի մարդու վրա

Մարտի 15, 2019


Երևանում է Վրաստանի դեկորատիվ նախագահ Սալոմե Զուրաբիշվիլին: Սա մեր Սարգսյան Արմենի նման մի բան է՝ պետության հաշվին ծանապարհորդո...

Ի՞նչ պետք է սովորեցնի Վրաստանին Մոլոտով-Ռիբենտրոպի պակտը

Ի՞նչ պետք է սովորեցնի Վրաստանին Մոլոտով-Ռիբենտրոպի պակտը

Մարտի 10, 2019


Պատերազմը, որն Արևմուտքի միասնական քաղաքական էլիտաները վարում են Ռուսաստանի դեմ տնտեսական և գաղափարախոսական ճակատներում, թափ է ...

Ցխինվալ. Վրաստանի իշխանությունները փորձում  են շեղել ուշադրությունը Լուգարի կենտրոնից

Ցխինվալ. Վրաստանի իշխանությունները փորձում են շեղել ուշադրությունը Լուգարի կենտրոնից

Հունվարի 23, 2019


Եթե Վրաստանի իշխանությունները հետաքրքրվեին մարդկանց առողջությամբ, ըմբռնումով կվերաբերվեին սահմանի ժամանակավոր փակմանը, հայտարար...

Վրացական պարադոքսներ. ճանապարհ դեպի Եվրոպա նացիոնալիզմի, ռուսատյացության և Թուրքիայի միջով

Վրացական պարադոքսներ. ճանապարհ դեպի Եվրոպա նացիոնալիզմի, ռուսատյացության և Թուրքիայի միջով

Հունվարի 19, 2019


Դեռևս միջին դարերում Վրաստանը բաժանված էր այն ժամանակ երկու խոշոր իսլամական գերտերությունների՝ Թուրքիայի և Պարսկաստանի միջև։ Ա...

Նվերներ ԱՄՆ բիոլաբորատորիաներից

Նվերներ ԱՄՆ բիոլաբորատորիաներից

Հունվարի 16, 2019


Վրաստանում և Հայաստանում ամերիկյան բիոլաբորատորիաների աշխատանքի առիթով ԶԼՄ-ներում աղմուկ բարձրացվել է, սակայն որևէ հասկանալի տե...

ԱՄՆ-ը «նոր Հայաստանը» վերուղղորդում է դեպի վրաց-թուրքական տրանսպորտային վեկտոր

ԱՄՆ-ը «նոր Հայաստանը» վերուղղորդում է դեպի վրաց-թուրքական տրանսպորտային վեկտոր

Նոյեմբերի 30, 2018


2019թ. հունվարի 1-ից Վրաստանը ավտոտրանսպորտով ցորենի կամ ցորենի-տարեկանի ալյուրի ներկրման ու արտակրման արգելք է մտցնում։ Որոշու...

ՆԱՏՕ ռազմական օդանավակայան Վրաստանում. ուրախանա՞նք, թե՞ տխրենք

ՆԱՏՕ ռազմական օդանավակայան Վրաստանում. ուրախանա՞նք, թե՞ տխրենք

Նոյեմբերի 17, 2018


Վրաստանի անկախության ձեռքբերման առաջին իսկ օրից պարբերաբար իրար հաջորդող նրա իշխող էլիտաները միավորվեցին մեկ ընդհանուր գծի՝ արև...

Ինչու է սկսում եռալ Անդրկովկասը

Ինչու է սկսում եռալ Անդրկովկասը

Հոկտեմբերի 29, 2018


Անդրկովկասը հայտնվում է դինամիկ փոփոխությունների գոտում։ Վրաստանում տեղի ունեցան պետության ղեկավարի վերջին համընդհանուր և ուղղա...

Երբ ամերիկացին բութ է, խոսում է ի սրտե

Երբ ամերիկացին բութ է, խոսում է ի սրտե

Հոկտեմբերի 17, 2018


Ամերիկյան մտածողության պարզունակությունն ու մակերեսայնությունը երբեմն բթության են վերածվում: Այսպես, Հայաստան է ժամանել պետքարտ...

Երկու անգամ` նույն ցեխի մեջ

Երկու անգամ` նույն ցեխի մեջ

Մարտի 29, 2018


Արևմուտքի կողմից հրահրված ցնդաբանական հակառուսական հիստերիային միանում է նաև Վրաստանը։ Ավելի ճիշտ՝ Վրաստանին միացնում են։ Մեծ Բ...

Վրաց ստեղծագործ մտավորականությունն իր ժողովրդի հետ է

Վրաց ստեղծագործ մտավորականությունն իր ժողովրդի հետ է

Մարտի 6, 2018


Վրաստանում Միացյալ Նահանգների դեսպան Յան Քելին քանիցս մերթ թեթև ակնարկել, մերթ բաց տեքստով կոչ է արել Վրաստանի քաղաքական էլիտայ...

Զբոսաշրջիկ չեն հրավիրում, զբոսաշրջիկն ինքն է գալիս

Զբոսաշրջիկ չեն հրավիրում, զբոսաշրջիկն ինքն է գալիս

Հունվարի 12, 2018


Այս Ամանորի տոներին հազարավոր հայաստանցիներ իրենց հանգիստն անցկացրեցին Վրաստանում: Իսկ այսօր Վրաստանում ՀՀ դեսպան Ռուբեն Սադոյա...

Նախագահը, վրացին, Լարսը

Նախագահը, վրացին, Լարսը

Դեկտեմբերի 25, 2017


Վերին Լարսի անցակետը հաճախ է փակվում: Կարևոր չէ, թե տարվա որ եղանակն է: Ամռանը մի պատրվակ են գտնում, աշնանը` մեկ ուրիշ, իսկ ձմռ...

Վրացիներն ամաչում են Վրաստանից

Վրացիներն ամաչում են Վրաստանից

Նոյեմբերի 30, 2017


Երբ մի երկու ամիս առաջ նախկին վարչապետ Հրանտ Բագրատյանն առաջարկեց Հայաստան անունը փոխել և այսուհետ երկիրն անվանել Արմենիա, բոլո...

Վրաստանի վարչապետը ամաչո՞ւմ է գալ

Վրաստանի վարչապետը ամաչո՞ւմ է գալ

Նոյեմբերի 30, 2017


Այսօր պաշտոնական հաղորդագրություն տարածվեց այն մասին, որ վաղը` դեկտեմբերի 1-ին Հայաստանի վարչապետ Կարեն Կարապետյանի հրավերով պա...

Ի՞նչ հողի առևտուր է անում վրացին

Ի՞նչ հողի առևտուր է անում վրացին

Նոյեմբերի 22, 2017


Ադրբեջանում Վրաստանի դեսպան Թեյմուրազ Շարաշենիձեն այդ երկու երկրների միջև դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման 25-ամյակի ...

Թանկի և էժանի տարբերությունը

Թանկի և էժանի տարբերությունը

Նոյեմբերի 3, 2017


Հայրենի դիվանագիտությունը եղել ու շարունակում է մնալ ամենախոցելի ոլորտներից մեկը: Խնդիրն առնչվում է ինչպես կադրերի ընտրությանը,...

Անտերության դրդապատճառները

Անտերության դրդապատճառները

Հոկտեմբերի 2, 2017


Ջավախքի հայկական Գումբուրդո գյուղում տեղի ունեցած բախումների մասին արդեն գրել ենք: Այսօր էլ այնտեղ իրավիճակը շարունակում է մնալ...

Աղբը թաքցնես, գարշահոտությունը դուրս կգա

Աղբը թաքցնես, գարշահոտությունը դուրս կգա

Սեպտեմբերի 30, 2017


Միայն վերջին մեկ ամսվա ընթացքում հայ-վրացական քաղաքական հարթության վրա բարձր մակարդակի փոխայցելությունների թիվն այնքան մեծ էր, ...

Խմբագրության կողմից

Shame.am-ի ստեղծագործական խումբը շոգ ամառվանից հետո սկսում է 2014թ. թեժ աշնան ակտիվ գործունեությունը։ Հայաստանը եւ աշխարհը զարմանալի, ստեղծագործելու համար չափազանց բարեբեր ժամանակներ են ապրում։  Կարդալ ավելին 

Ամենաշատ ընթերցվածը

ՀԱՐՑՈՒՄՆԵՐ







Քվեարկությունների արխիվ