Խայտառակություն առանց մեկնաբանության

Վրաց ստեղծագործ մտավորականությունն իր ժողովրդի հետ է

Մարտի 6, 2018
Վրաց ստեղծագործ մտավորականությունն իր ժողովրդի հետ է

Իրակլի Չխեիձե


Վրաստանում Միացյալ Նահանգների դեսպան Յան Քելին քանիցս մերթ թեթև ակնարկել, մերթ բաց տեքստով կոչ է արել Վրաստանի քաղաքական էլիտային շարունակաբար հայտարարել իր արևմտամետ ուղեգծի մասին։ Ինչպես հայտնի է բոլորին, վրացական քաղաքական էլիտաների շրջանում «արևմտամետ» ուղեգիծն արդեն ոչ մեկ տասնամյակ շարժման գլխավոր վեկտորն է հանդիսանում։ Բայց բանն այն է, որ բնակչության շրջանում այդ քաղաքական էլիտաների վարկանիշն անշեղորեն ընկնում է, և այստեղ ոչինչ անել չես կարող։ Եթե ուզում ես պահպանել քո հանդեպ սեփական ընտրազանգվածիդ հարգալից վերաբերմունքը, ապա պետք է կատարես քաղաքական խոստումները։


Քաղաքական էլիտաներից բացի՝ Վրաստանում գոյություն ունեն նաև բավական հեղինակավոր գործոններ, որոնց հանդեպ հարգանքը բնակչության մեծամասնության շրջանում կայուն բարձր մակարդակի վրա է պահպանվում. Վրաց Ուղղափառ եկեղեցին և ստեղծագործող մտավորականությունը։


Հենց վերջինն էլ իր մասին բարձրաձայն հայտարարել է մի շարք հասարակական գործիչների, գիտնականների, ռեժիսորների, դերասանների, բանաստեղծների բաց նամակով, ովքեր անկեղծորեն և բացահայտ հայտնել են իրենց կարծիքն առ այն, թե ինչ է բերել Վրաստանին հավատարմությունն այդ տխրահռչակ «արևմտամետ» ուղեգծին։ Մենք քանիցս բարձրացրել ենք այդ հարցը՝ փորձելով վերլուծել ոչ թե հորինված քաղաքական առասպելները, այլ իրերի իսկական դրությունը։


Այսօր նույն մոտիվներն են հնչել մշակույթի նշանավոր գործիչների բաց նամակում։ Որպեսզի ասվածը մերկապարանոց չհնչի, բավական է ասել, որ նամակի տակ կա ռեժիսոր, մշակույթի նշանավոր գործիչ Ռոբերտ Ստուրուայի ստորագրությունը, որի համբավն արդեն վաղուց դուրս է եկել փոքրիկ Վրաստանի սահմաններից։ Ռոբերտ Ստուրուայի կողքին կարելի է համարձակորեն դնել մեկ այլ ականավոր գործչի՝ ռեժիսոր Քեթի Դոլիձեի անունը։ Մեծ գովազդի կարիք չունեն դերասաններ Գոգի Քավթարաձեն և Գոգի Խարաբաձեն, որոնց արվեստը գերել և շարունակում է գերել միլիոնավոր մարդկանց։ Եվս մեկ «ստորագրյալի»՝ Գեորգի Քվեսիթաձեին, գործընկերներն ընտրել են Վրաստանի Գիտությունների ակադեմիայի նախագահի պաշտոնում, իսկ Թամազ Ծիվծիվաձեն «Գրական թերթի» գլխավոր խմբագիրն է։ Նկարիչ Թեմուր Գոցաձեի և բանաստեղծ Ռեզո Ամաշուկելիի անունները նույնպես լավ հայտնի են ողջ երկրին։


Ակամա մտաբերում եմ չափազանց հայտնի արտահայտությունը. «Ո՞ւմ հետ եք դուք՝ մշակույթի վարպետներ, արվեստի վարպետներ»։


Ուրեմն, ի՞նչ են ուզում ասել այս պատվարժան և հարգարժան մարդիկ իրենց բաց նամակով՝ հասցեագրված Վրաստանում հավատարմագրված դիվանագիտական կորպուսին և միջազգային կազմակերպություններին։ Նրանք պարզապես փորձել են պարզել և բացատրել, հավանաբար՝ առաջին հերթին Արևմուտքի ներկայացուցիչներին, թե իրականում ինչ են բերել Վրաստանին այսպես կոչված «արևմտամետ ուղեգիծը» և քաղաքական էլիտաների գրեթե մոլագար դարձող ցանկությունը՝ ամեն գնով Վրաստանը ներքաշել ՆԱՏՕ-ի և Եվրամիության մեջ։ Նամակի հեղինակները միանշանակ պնդում են, որ ընտրված ուղեգիծը չափազանց բարդացրել է հարաբերությունները Ռուսաստանի Դաշնության հետ և արդյունքում հանգեցրել «տարածքային ամբողջականության խախտման և տարածքների կորստի», «երկրի բնակչության ահավոր աղքատացման և թվաքանակի նվազման», ընդ որում՝ իրենց արդարացիությունը նրանք ապացուցում են ոչ թե էմոցիաներով, այլ չոր փաստերով, թվերով և անաչառ վիճակագրությամբ։


ԽՍՀՄ փլուզման պահին Վրաստանը բարգավաճող հանրապետություն էր՝ բարձր զարգացած տնտեսությամբ, որտեղ արդյունաբերությունը և գյուղատնտեսությունը, որոնք բարձր մակարդակի վրա էին, օրգանապես լրացնում էին միմյանց։ Բնակչությունը կազմում էր 5,5 միլիոն մարդ։ Այսօր վրացական պետության վերահսկողության տակ գտնվող տարածքը փոքրացել է, երկրի զարգացումը՝ փաստացի դադարեցվել, իսկ բնակչությունը կրճատվել է մինչև 3,6 միլիոն մարդու։ Հատկապես նշենք, որ ժողովրդագրական նման փոփոխություններ Վրաստանն իր բազմադարյա պատմության ընթացքում ունեցել է միայն ավերիչ թշնամական ասպատակություններից հետո։


Նամակի հեղինակները չեն կասկածում այն հարցում, թե ինչպես է Վրաստանը վերաբերվում Արևմուտքին, բայց թե Արևմուտքն ինչպես է վերաբերվում Վրաստանին՝ այս հարցում նրանք լուրջ կասկածներ ունեն։ Նրանք այդ մասին ասում են անթաքույց և ուղղակի. «Վրաստանը երբեք չի դավաճանել ՆԱՏՕ-ին, ինչը չես ասի Վրաստանի հանդեպ դաշինքի գործողությունների մասին... Կարծում ենք, որ գործընկերությունը պետք է երկուստեք լինի»։


Այս խոսքերի արդարացիությունը դժվար է վիճարկել։ Բոլորին է հայտնի, որ Վրաստանը, ՆԱՏՕ անդամ չլինելով, ինքնակամ իր ուսերին բեռ է վերցրել, որը գերազանցում է Հյուսիսատլանտյան դաշինքի անդամ երկրների մեծամասնության բեռնվածությունը։ Վրաց զինվորականներն ամենամեծ խումբն են այն բոլոր երկրների շարքում, որոնք ցանկանում են մտնել ՆԱՏՕ և ոչ թե պարզապես դեկորատիվ ներկայություն են ապահովում, այլ կոնկրետ արյուն են թափում և տալիս իրենց երիտասարդ կյանքը հանուն դաշինքի և, ավելի ճշգրիտ ասած՝ նրա գերակա ու ղեկավար ուժի գլոբալ նպատակների։


Իսկ ի՞նչ ստացավ Վրաստանը դրա փոխարեն։


Բոլորին միանգամայն պարզ է, որ երկրի նախկին նախագահ Միխայիլ Սաակաշվիլին, իր ողջ անհամարժեքությամբ հանդերձ, առանց իր տերերի հույսն ունենալու՝ երբեք չէր համարձակվի 2008թ. օգոստոսյան արկածախնդրությանը, որի արդյունքում երկիրը զրկվեց իր տարածքի մի մասից։ Եվ ի՞նչ արեց այդ ժամանակ Արևմուտքը, որը փաստորեն տեղի ունեցածի մեղավորն էր, ինչո՞վ օգնեց Վրաստանին։ Այս երկու հարցին երկու հստակ պատասխան կա՝ ոչինչ և ոչնչով։


Արևմուտքի կողմից Վրաստանն իր նպատակների համար օգտագործելն ավելի ու ավելի անամոթ է դառնում։ Նամակի հեղինակներին՝ մարդիկ, ովքեր ինտելեկտուալ մակարդակ ունեն, շատ դժվար է խաբել։ Նրանք չէին կարող չնկատել ՆԱՏՕ-ում Վրաստանն ընդգրկելու հնարավորության առաջ եկող նոր տարբերակները՝ «կրճատված տեսքով», առանց Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի։ Նամակում այդ մասին ուղղակի ասված է. «2008թ. օգոստոսի պատերազմից հետո բնակչության մի հսկայական հատված մեծ հուսահատություն է ապրում։ Ի դեպ, բոլոր ակնկալիքները գերազանցեց ԱՄՆ դեսպանատան առաջարկությունը (որը ներկայացրեց փորձագետ պարոն Լյուկ Քոֆին) ՆԱՏՕ-ին Վրաստանի անդամակցության մասին՝ առանց դաշինքի կանոնադրության 5-րդ և 6-րդ հոդվածների, այսինքն՝ առանց անվտանգության երաշխիքների»։


Դաշինքին անդամակցությունը քանիցս կսաստկացնի ռազմական հակամարտության սպառնալիքը հզոր հյուսիսային հարևանի հետ։ Եվ ինչի վրա պետք է հույսը դնի Վրաստանը գոյություն ունեցող «միակողմանի դաշնակցության» պարագայում, երբ Վրաստանը պարտական է բոլորին, իսկ նրան պարտական չէ ոչ ոք։


«Իսկ ի՞նչ օգնության հույս կարող ենք ունենալ մենք այդ դեպքում, երբ արդեն ունենք 2008 թվականի փորձը։ ՆԱՏՕ-ն ռազմական դաշինք է, դրան անդամակցությունը գրավում էր Վրաստանին առաջին հերթին հենց անվտանգության երաշխիքների պատրանքի համար։ Եվ եթե այդ երաշխիքները չեն տարածվում Աբխազիայի և Ցխինվալի վրա, այդ դեպքում հետաքրքիր է իմանալ, թե ինչ օգուտ կարող է բերել այդ անդամակցությունը ժողովրդին և պետությանը»,- հարց են տալիս նամակի հեղինակները։


Արևմուտքն այս դեպքում շատ նման է անպատասխանատու մեկին, ով կռվեցրել է ձեզ ընկերոջ հետ և ինքն էլ իսկական ընկեր չի դարձել։ Իր բովանդակությամբ բաց նամակը ոչ հակաարևմտական է, ոչ էլ ռուսամետ։ Այն ավելի շուտ նման է, եթե իր ստեղծագործություններում Վրաստանը գովերգած մեծ բանաստեղծի խոսքերով ասենք, «խաբված որդու դառը քմծիծաղի ամեն ինչ վատնած հոր վրա»։ Ամփոփելով կարող ենք պատասխանել հոդվածում արդեն հնչած հարցին. ո՞ւմ հետ եք դուք՝ մշակույթի վարպետներ»։ Այս մարդիկ հաստատ իրենց ժողովրդի հետ են։



Աղբյուրը՝ EurAsia Daily






Դիտումների քանակ 46180


ՀԱՐՑՈՒՄՆԵՐ

Ինչպե՞ս եք գնահատում հոդվածը




ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ։ Ցենզուրայից դուրս մեկնաբանությունները կհեռացվեն մոդերատորի կողմից։




Վերադառնալ

Նույն թեմայով

Վրաստանը Ռուսաստանի հետ խոսելու իրավունք չունի

Վրաստանը Ռուսաստանի հետ խոսելու իրավունք չունի

Սեպտեմբերի 25, 2020


Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Լավրովը վերջին շաբաթվա ընթացքում արդեն երկու հայտարարություն է արել Վրաստանի վերաբերյ...

Միշիկոյի վերադարձը. ինչպես կպատասխանի վրացի ժողովուրդը ԱՄՆ նախընտրական թելադրանքին

Միշիկոյի վերադարձը. ինչպես կպատասխանի վրացի ժողովուրդը ԱՄՆ նախընտրական թելադրանքին

Սեպտեմբերի 10, 2020


Ինչպես հայտնի է, Կառլսոնը հեռանալիս խոստացավ վերադառնալ։ Բայց նա բարի ու լավն էր, և նրա վերադարձը կուրախացներ բոլորին։ Արյունոտ...

Դեգեներատ կոնտրաբանդիստ Փաշինյան Նիկոլը

Դեգեներատ կոնտրաբանդիստ Փաշինյան Նիկոլը

Մայիսի 23, 2020


Միքայել Մինասյանն այսօր հրապարակեց իր «Ստի վերջը» գլխակեր (Փաշինյան Նիկոլի համար) շարքի վեցերորդ սերիան: Նախկին Նորին գերազանցո...

թորոսյան արսենը լուրջ պայքարի մեջ է Վրաստանի և բանականության հետ

թորոսյան արսենը լուրջ պայքարի մեջ է Վրաստանի և բանականության հետ

Մայիսի 23, 2020


Քանի որ ՀՀ առողջապահության նախարարի պաշտոնն զբաղեցնող թորոսյան արսենը, Սորոսի վաստակ լինելուց զատ, նաև դեգեներատ է, երեկ Հանրայ...

Անդրկովկասը՝ համավարակից պատերազմ դուրս գալու շեմին. հանգույց ՀԱՊԿ գոտում

Անդրկովկասը՝ համավարակից պատերազմ դուրս գալու շեմին. հանգույց ՀԱՊԿ գոտում

Մայիսի 18, 2020


Իհարկե, թուրքերն իրենք պետք է որոշեն՝ արդյո՞ք պատերազմի մեջ մտնեն Ռուսաստանի դեմ տասնյոթերորդ անգամ, թե՞ ոչ։ Կարծում ենք, մենք ...

Վրաստանը վտանգավոր խաղի մեջ է. վիրուսների տրանզիտ և համաճարակների կանխատեսում՝ ԱՄՆ հովանու ներքո

Վրաստանը վտանգավոր խաղի մեջ է. վիրուսների տրանզիտ և համաճարակների կանխատեսում՝ ԱՄՆ հովանու ներքո

Մայիսի 16, 2020


Մոլորակի վրա մոլեգնող համավարակը, որն անվանել են կորոնավիրուս, և որն արդեն հասցրել է հաշված ամիսների ընթացքում մոտ երեք հարյուր...

 Օրենքով գողերը՝ Վրաստանի նախագահի դեմ

Օրենքով գողերը՝ Վրաստանի նախագահի դեմ

Մայիսի 16, 2020


Արտասահմանում ապրող վրացի օրենքով գողեր Դավիթ Գեռլիանին (Դաթո Սվան) և Իլյա Սամսոնիան (Իլո Օզուրգեթցի), ինչպես նաև ևս մի քանի տա...

Դաշնակցություն և եղբայրություն խոզավարի (այսինքն՝ ամերիկյան ձևով)

Դաշնակցություն և եղբայրություն խոզավարի (այսինքն՝ ամերիկյան ձևով)

Ապրիլի 5, 2020


Կորոնավիրուսը փլուզեց Եվրամիությունը, համենայնդեպս՝ ցրեց առասպելը եվրոպական միասնության, եվրոպական համերաշխության, միասնական ար...

Վրաստան – Հայաստան. խայտառակ տարբերության կապակցությամբ

Վրաստան – Հայաստան. խայտառակ տարբերության կապակցությամբ

Ապրիլի 1, 2020


Վրաստանը տարածությամբ ու բնակչությամբ երկու անգամ գերազանցում է Հայաստանը, տուրիստների թվով՝ նույնպես: Բացի այդ, վրացիները մինչ...

Ռևանշ «երազանքից». ԱՄՆ-ը սղցրել է ընտրությունների նոր համակարգ Վրաստանում

Ռևանշ «երազանքից». ԱՄՆ-ը սղցրել է ընտրությունների նոր համակարգ Վրաստանում

Մարտի 12, 2020


Լարված դիրքային պայքարը իշխող «Վրացական երազանք» կուսակցության և ընդդիմության միջև ավարտվեց։ Համաձայնությունը ընտրական մոդելի շ...

Վաշինգտոնը «աչքը տնկել է» Կալինինգրադին

Վաշինգտոնը «աչքը տնկել է» Կալինինգրադին

Մարտի 3, 2020


ԱՄՆ-ը Washington Times-ի միջոցով առաջին անգամ միջազգային հարթությունում մտցրել է թեզ այն մասին, որ ռուսաստանյան Կալինինգրադի մա...

Ռուսատյացությունը ստիպեց Վրաստանին նվաստանալ Եվրոպայի առջև

Ռուսատյացությունը ստիպեց Վրաստանին նվաստանալ Եվրոպայի առջև

Փետրվարի 27, 2020


Եվրոպական դիվանագիտության համար աննախադեպ որոշում է կայացրել Վրաստանը՝ հրաժարվել է իր տարածքում անցկացնել Եվրոպայի խորհրդի երկր...

Վրաստանը մոլորվել է իր «առաջին պարոնների» հարցում

Վրաստանը մոլորվել է իր «առաջին պարոնների» հարցում

Փետրվարի 19, 2020


Վրաստանի արտաքին գործերի նախկին նախարար Թեդո Ջափարիձեն մեծ հոդվածով հանդես է եկել թուրքական Daily Sabah հեղինակավոր թերթում, որ...

Իլհամ Ալիևը մտահոգվել է Հայաստանի նախկին նախագահների ճակատագրով

Իլհամ Ալիևը մտահոգվել է Հայաստանի նախկին նախագահների ճակատագրով

Փետրվարի 8, 2020


Բաքվում տեղի ունեցավ Թյուրքալեզու պետությունների համագործակցության խորհրդի (Թյուրքական խորհրդի) արտաքին գործերի նախարարների արտ...

Ռուսաստանի վրա հարձակվելու համար ԱՄՆ-ը «մահապարտ» կպատրաստի

Ռուսաստանի վրա հարձակվելու համար ԱՄՆ-ը «մահապարտ» կպատրաստի

Հունվարի 22, 2020


ՆԱՏՕ-ն հայտարարել է վերջին 25 տարիների ընթացքում ԱՄՆ-ից Եվրոպա զորքերի տեղափոխման ամենամեծ զորավարժությունների (Defender Europe...

SOS. ամերիկացիները լքում են իրենց վասալներին ԱՊՀ-ում

SOS. ամերիկացիները լքում են իրենց վասալներին ԱՊՀ-ում

Նոյեմբերի 19, 2019


Միացյալ Նահանգները հոգեվաքրի վիճակում է։ Դա վիճակ է, որը թույլ չի տալիս վարել նախկին կենսակերպը, նախկին քաղաքականությունը, դա ա...

Գեյ-քարոզչությունը՝ որպես Արևմուտքի թոկ Վրաստանի ժողովուրդների վզին

Գեյ-քարոզչությունը՝ որպես Արևմուտքի թոկ Վրաստանի ժողովուրդների վզին

Նոյեմբերի 18, 2019


Վրաստանում տեղի ունեցավ Լևան Ակինի «Իսկ հետո մենք պարում էինք» ֆիլմի ցուցադրությունը, ինչն առաջ բերեց խոր բավարարվածության զգաց...

ԱՄՆ ռազմակայան Ջավախքում. Քոֆին արձակում է փորձնական փուչիկը

ԱՄՆ ռազմակայան Ջավախքում. Քոֆին արձակում է փորձնական փուչիկը

Նոյեմբերի 4, 2019


«Ժառանգության հիմնադրամ» (The Heritage Foundation) ամերիկյան հետազոտական կենտրոնի վերլուծաբան Լյուք Քոֆին հերթական անգամ իր վրա...

Վրաստանում մանկական պոռնոգրաֆիա են նկարահանում

Վրաստանում մանկական պոռնոգրաֆիա են նկարահանում

Սեպտեմբերի 24, 2019


Սա է այն ամենը, ինչ պետք է իմանալ Վրաստանի, նաև բոլոր հետխորհրդային երկրների եվրաինտեգրման և արևմտյան ընտրության հետևանքների մա...

Ամերիկացիներն սկսում են հոգ տանել վրացիների մասին, հենց որ նրանց կրակն են գցում

Ամերիկացիներն սկսում են հոգ տանել վրացիների մասին, հենց որ նրանց կրակն են գցում

Հուլիսի 26, 2019


Վրաստանում ԱՄՆ դեսպանի պաշտոնակատար Էլիզաբեթ Ռուդը Ռուսաստանին կոչ է արել չեղարկել Վրաստանի հետ ավիահաղորդակցության և զբոսաշրջո...

Խմբագրության կողմից

Shame.am-ի ստեղծագործական խումբը շոգ ամառվանից հետո սկսում է 2014թ. թեժ աշնան ակտիվ գործունեությունը։ Հայաստանը եւ աշխարհը զարմանալի, ստեղծագործելու համար չափազանց բարեբեր ժամանակներ են ապրում։  Կարդալ ավելին 

Ամենաշատ ընթերցվածը
Պրն Էրդողան, siktir!
Սեպտեմբերի 22, 2020


Պրն Էրդողան, siktir!

Պրն Էրդողան, siktir!
Սեպտեմբերի 22, 2020


Պրն Էրդողան, siktir!

ՀԱՐՑՈՒՄՆԵՐ






ՀԱՐՑՈՒՄՆԵՐ







Քվեարկությունների արխիվ