Խայտառակություն առանց մեկնաբանության

Բաքուն «քաշեց» ԵՄ երկրներին և ԱՄՆ-ին՝ ցուցադրելով չեխական հրետանի

Սեպտեմբերի 20, 2017
Բաքուն «քաշեց» ԵՄ երկրներին և ԱՄՆ-ին՝ ցուցադրելով չեխական հրետանի

Լեոնիդ Ներսիսյան

 

Սեպտեմբերի 18-ին, Ադրբեջանի զինված ուժերի հերթական վարժանքների ժամանակ, ցուցադրվեցին 152 մմ-անոց ինքնագնաց հրետանային vz.77 Dana հրանոթներ և RM-70 122 մմ-անոց համազարկային կրակի ռեակտիվ համակարգեր (ՀԿՌՀ)։ Սա խորհրդային БМ-21 «Град»-ի արտոնագրված տեսակն է։ Չեխոսլովակյան արտադրության այս զենքը մատակարարումից առաջ, ամենայն հավանականությամբ, արդիականացվել է չեխական Excalibur Army ընկերության կողմից, որը մտնում է Czechoslovak Group կոնցեռնի մեջ։ Հետաքրքիր է, որ Չեխիայի ԱԳՆ-ն հերքում է այս գործարքի հնարավորությունը՝ հղում կատարելով այն փաստին, որ Ադրբեջանին չի տրվել «մահացու սպառազինության» գնման արտոնագիր։ Ինչպե՞ս է, ուրեմն, այդ հարձակողական սպառազինությունը հայտնվել Ադրբեջանում։


Ադրբեջանա-ղարաբաղյան հակամարտության գոտում հարձակողական սպառազինության մատակարարման նախադեպ ԵՄ անդամ երկրի կողմի՞ց


Բաքվի՝ Չեխիայից զենքն գնելն այսքան հետաքրքիր չէր լինի (Ադրբեջանը մշտապես տարբեր զինատեսակներ է ձեռք բերում մի ամբողջ շարք երկրներից, այդ թվում և Ռուսաստանից), եթե դա հարձակողական սպառազինության խոշոր խմբաքանակի մատակարարման նախադեպը չլիներ Ադրբեջանա-ղարաբաղյան հակամարտության գոտում։ Չարժե մոռանալ, որ ԵՄ անդամներին հանձնարարվել է զենք չմատակարարել (բայց արգելված չէ) հակամարտության և ոչ մի կողմին, և մինչև վերջին ժամանակներս Եվրամիության և ոչ մի անդամ այս չհայտարարված կանոնը չի խախտել։ Այս տեսակետից չեխական հրետանու ձեռքբերումը քաղաքական քայլ է Բաքվի կողմից, որն առանց այդ էլ տարբեր տեսակի ՀԿՌՀ-ներ և ԻՀՀ-ներ ունի և նոր մատակարարների կարիք չէր զգում։


«Ես ես չեմ, և տունն էլ իմը չէ». Չեխիան հրետանի է մատակարարել Իսրայելի միջոցով


Չնայած չեխական ղեկավարությունը պաշտոնական մակարդակով հերքում է մատակարարումները, քիչ հավանական է, որ գործարքի մասին հայտնի չէր։ Մատակարարումները, ամենայն հավանականությամբ, ուղիղ կապ ունեն «մերձավորարևելյան արմատական և ահաբեկչական խմբավորումներին ադրբեջանական պետական Silk Way Airlines ավիաընկերության դիվանագիտական չվերթների օգնությամբ սպառազինությունների մատակարարման «սև» սխեմայի հետ։ Դեռևս 2017թ. հուլիսին անանուն աղբյուրը բուլղարական «Տրուդ» թերթին էր հանձնել Բուլղարիայի ԱԳՆ-ի և Բուլղարիայում ադրբեջանական դեսպանության նամակագրությունը, որի համաձայն՝ Silk Way Airlines-ը 350-ից ոչ պակաս չվերթներ էր կատարել՝ Մերձավոր Արևելք հասցնելով զենքի և զինամթերքի մեծ քանակություն։ Զենքի արտադրողները կամ մատակարարները (խորհրդային պահեստներից) մեծ մասամբ Արևելյան Եվրոպայի երկրներն էին, իսկ ֆինանսավորումը եղել է կամ ամերիկյան, կամ սաուդյան։ Միևնույն ժամանակ, մատակարարվել է անգամ սերբական արտադրության արգելված սպիտակ ֆոսֆոր։ Ինչ վերաբերում է Չեխիայից արված մատակարարումներին, ապա 2015թ. դրանք իրականացվել են Օստրավա (Չեխիա)-Օվդա (Իսրայել)-Նասոսնի (Ադրբեջան) երթուղով։


Իսկ 2017թ. կատարվել է 5-ից ոչ պակաս չվերթ Նիշ (Սերբիա)-Օվդա (Իսրայել)-Նասոսնի (Ադրբեջան) երթուղով։ Հենց այստեղ էլ ցուցակում առկա են RM-70 ՀԿՌՀ-ները և անունը չնշվող ԻՀՀ-ները (ենթադրվում է, որ հենց այդ նույն Dana-ներն են), որոնք այս պարագայում Ադրբեջանը գնել է արդեն իր համար, այլ ոչ թե մերձավորարևելյան գրոհայինների։ Որպես պատվիրատուներ պաշտոնապես մատնանշել են իսրայելական Elbit Systems ընկերությունը և Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարությունը, այնպես որ՝ հազիվ թե հաջողվի հերքել Չեխիայից մատակարարումների փաստը, մանավանդ որ Բաքուն բացահայտ ցուցադրել է այդ բոլոր զինատեսակները։


Իսկ ընդհանուր առմամբ, Բաքվի «բացությունը» և ցուցադրվելու սերը անուղղակիորեն հաստատում են ողջ «սև» սխեման, որը հրապարակվել է բուլղարական լրատվամիջոցներում։ Իսկ մատակարարումների այս հանցավոր համակարգին (այն դեպքերում, երբ զենքը ստացել են ահաբեկչական խմբավորումները) մասնակցել են Եվրամիության շատ երկրներ (Բուլղարիան, Ռումինիան, Չեխիան, Սլովակիան, Բոսնիա-Հերցեգովինան՝ ուղղակիորեն, Հունգարիան, Գերմանիան, Մեծ Բրիտանիան, Լեհաստանը և Հունաստանը՝ անուղղակիորեն, «աչք փակելով» դիվանագիտական բեռների պարունակության վրա)։ Սխեմային ակտիվորեն մասնակցել են (և գուցե հիմա էլ մասնակցում են) նաև ԱՄՆ-ը, Թուրքիան, ԱՄԷ-ն, Սաուդյան Արաբիան և Սերբիան, դե, նաև ինքը՝ Ադրբեջանը։


Փաստորեն, Ադրբեջանի ստացած նոր զինատեսակների ցուցադրությունն աշխատանք էր ոչ միայն սեփական շահերի դեմ, այլև լուրջ խնդիր մի ամբողջ շարք երկրների համար, որոնց «քաշեց» իրենց հանցակիցը։

 

Աղբյուրը՝ REGNUM լրատվական գործակալություն 






Դիտումների քանակ 67170


ՀԱՐՑՈՒՄՆԵՐ

Ինչպե՞ս եք գնահատում հոդվածը




ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ։ Ցենզուրայից դուրս մեկնաբանությունները կհեռացվեն մոդերատորի կողմից։




Վերադառնալ

Նույն թեմայով

Թուրքիան լկտիանում է. խփվել է հայկական Սու-25

Թուրքիան լկտիանում է. խփվել է հայկական Սու-25

Սեպտեմբերի 29, 2020


Էրդողանն իր խոսքերն ամրագրում է կոնկրետ գործերով. Թուրքիայի ՌՕՈւ F-16 բազմանպատակային կործանիչը խփել է Հայաստանի ԶՈւ Սու-25 գրո...

Արցախում Ադրբեջանը պայքարում է եվրոպացիների ջերմության համար

Արցախում Ադրբեջանը պայքարում է եվրոպացիների ջերմության համար

Սեպտեմբերի 29, 2020


Ադրբեջանցիների սուտն ու «էժանությունն» արդեն զզվանք են առաջացնում։ Այսպես, SOCAR պետկորպորացիայի մամուլի քարտուղարը հայտարարել ...

Էրդողանը փորձանքի կգա և կկործանի եղբայրական Ադրբեջանը

Էրդողանը փորձանքի կգա և կկործանի եղբայրական Ադրբեջանը

Սեպտեմբերի 29, 2020


Թուրքիան պատրաստ է աջակցել Ադրբեջանին ինչպես բանակցությունների սեղանի շուրջ, այնպես էլ մարտադաշտում։ Այս մասին այսօր՝ սեպտեմբե...

Վրացիները փորձանքի կգան, եթե խելքի չգան

Վրացիները փորձանքի կգան, եթե խելքի չգան

Սեպտեմբերի 29, 2020


EurAsia Daily-ն, հղում կատարելով Afrin Post քրդական գործակալությանը, տեղեկացնում է, որ Թուրքիան սիրիական Աֆրինում վարձկանների հ...

Գերագույն գլխավոր հրամանատար Փաշինյան Նիկոլը

Գերագույն գլխավոր հրամանատար Փաշինյան Նիկոլը

Սեպտեմբերի 27, 2020


Ժողվարչապետ աշխատող Փաշինյան Նիկոլն այսօր ձեռք բերեց իր սրտի պաշտոնը՝ ՀՀ Զինված ուժերի գերագույն գլխավոր հրամանատարի պաշտոնը: Դ...

Մարտական կոչ Նոր Հայաստանի շահառուներին

Մարտական կոչ Նոր Հայաստանի շահառուներին

Սեպտեմբերի 27, 2020


Փաշինյան Նիկոլի ադրբեջանական կոլեգան նորից քաշեց ժողվարչապետին: Այս մասին դեռ կխոսենք, այժմ ուզում եմ ասել, որ եկել է պահը Նոր ...

Բաքուն «լրացրեց» Մոսկվային, հետո հեռացրեց Լավրովի խոսքերի իր մեկնաբանությունը

Բաքուն «լրացրեց» Մոսկվային, հետո հեռացրեց Լավրովի խոսքերի իր մեկնաբանությունը

Սեպտեմբերի 24, 2020


Ռուսաստանի ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովայի՝ Ադրբեջանի Միլի մեջլիսի (խորհրդարանի) մամուլի ծառայության կողմից արտաք...

Իրանը Ադրբեջանը նախընտրում է Հայաստանից

Իրանը Ադրբեջանը նախընտրում է Հայաստանից

Սեպտեմբերի 12, 2020


Իրանը ձգտում է էներգետիկ ինտեգրման Ռուսաստանի հետ, և սեպտեմբերի 11-ին Իրանի էներգետիկայի նախարար Ռեզա Արդականյանը հայտարարեց, ո...

Ամառային սրացում. Բաքվում խոստանում են Թուրքիայի հետ համատեղ «ջախջախել» Հայաստանը

Ամառային սրացում. Բաքվում խոստանում են Թուրքիայի հետ համատեղ «ջախջախել» Հայաստանը

Հուլիսի 31, 2020


Աշխարհը «մեծ աղետից» փրկելու համար համաշխարհային ողջ հանրությանն այսօր անհրաժեշտ է ստիպել Հայաստանին հեռանալ «օկուպացված տարածք...

Ադրբեջանցիներն ու հայերը կորցրել են պատերազմի վախը

Ադրբեջանցիներն ու հայերը կորցրել են պատերազմի վախը

Հուլիսի 20, 2020


Հայ-ադրբեջանական հակամարտությունը շարունակվում է ոչ միայն որպես շարունակվող հրաձգություն սահմանին, այլ նաև որպես քաղաքական ու հ...

Էրդողան էֆենդու նոր աճպարարությունը. ԻԼԻՊ ներմուծումն Ադրբեջան

Էրդողան էֆենդու նոր աճպարարությունը. ԻԼԻՊ ներմուծումն Ադրբեջան

Հուլիսի 20, 2020


Թուրքիան պատրաստվում է այսպես կոչված Սիրիական ազատ բանակի գրոհայինների նետել Ադրբեջան (հասկանալի է՝ հայկական զինված ուժերի դեմ ...

Ադրբեջանի վերջը մոտենում է

Ադրբեջանի վերջը մոտենում է

Հուլիսի 18, 2020


Ադրբեջանի ղեկավարությունը լրջորեն զայրացրել է Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի ղեկավարությանը։ ԻՀՊԿ մարտիկները այդ ...

Արդյո՞ք պետք է Ռուսաստանի բանակը պաշտպանի Հայաստանին Ադրբեջանի հետ պատերազմում

Արդյո՞ք պետք է Ռուսաստանի բանակը պաշտպանի Հայաստանին Ադրբեջանի հետ պատերազմում

Հուլիսի 15, 2020


Կիևը հանկարծ միջամտել է հակամարտությանը Հարավային Կովկասում՝ հայերից պահանջելով պահպանել Ադրբեջանի «տարածքային ամբողջականությու...

Ալիևի կոնստրուկտիվիզմը գնահատվում է Հայաստանում

Ալիևի կոնստրուկտիվիզմը գնահատվում է Հայաստանում

Հուլիսի 13, 2020


Փաշինյան Նիկոլն այսօր կառավարության նիստի ժամանակ մի պահ փորձեց հայ-ադրբեջանական սահմանի լարվածության մեղքը բարդել հայկական կող...

Սկանդալ Սլովակիայում, որը կարող է վարկաբեկել Եվրոպական միությունը Կովկասում

Սկանդալ Սլովակիայում, որը կարող է վարկաբեկել Եվրոպական միությունը Կովկասում

Հուլիսի 6, 2020


Եվրոպական բյուրոկրատիան վարկաբեկել սպառնացող «հետաքրքրական» սկանդալ է ծավալվում այժմ Սլովակիայում։ Օրերս Աշոտ Գրիգորյանը (ֆիզիկ...

Փաշինյան Նիկոլն ուզում է պառակտել Ադրբեջանը

Փաշինյան Նիկոլն ուզում է պառակտել Ադրբեջանը

Հունիսի 17, 2020


Փաշինյան Նիկոլն այսօր Ազգային ժողովում ասաց, որ պիտի քանդի Ադրբեջանի հասարակությունը: Բնականաբար, նա այդպիսի նպատակ չունի, քանի...

Անդրկովկասը՝ համավարակից պատերազմ դուրս գալու շեմին. հանգույց ՀԱՊԿ գոտում

Անդրկովկասը՝ համավարակից պատերազմ դուրս գալու շեմին. հանգույց ՀԱՊԿ գոտում

Մայիսի 18, 2020


Իհարկե, թուրքերն իրենք պետք է որոշեն՝ արդյո՞ք պատերազմի մեջ մտնեն Ռուսաստանի դեմ տասնյոթերորդ անգամ, թե՞ ոչ։ Կարծում ենք, մենք ...

Հայտարարվել է Արևմտյան Ադրբեջանի Հանրապետության (Իրևան) ստեղծման մասին՝ արտաքսման մեջ գտնվող կառավարությամբ

Հայտարարվել է Արևմտյան Ադրբեջանի Հանրապետության (Իրևան) ստեղծման մասին՝ արտաքսման մեջ գտնվող կառավարությամբ

Մայիսի 10, 2020


Թուրքիայի Քայսերիի համալսարանի պրոֆեսոր և հայտնի հայագետ-գիտնական Գաֆար Չախմաղլին ընտրվել է Արևմտյան Ադրբեջանի Հանրապետության (...

Կոնևի հուշարձանը հանելու հետևում կանգնած է ԱՄՆ-ը

Կոնևի հուշարձանը հանելու հետևում կանգնած է ԱՄՆ-ը

Ապրիլի 16, 2020


Եվրոպայում Ռուսաստանի դեմ ուղղված բոլոր կեղտոտ գործերը, ներառյալ համաշխարհային պատերազմի հերոսների հուշարձանները հանելը, նախաձե...

Մարշալ Կոնևը զոհ գնաց կորոնավիրուսային կարանտինին

Մարշալ Կոնևը զոհ գնաց կորոնավիրուսային կարանտինին

Ապրիլի 4, 2020


Չեխիայի մայրաքաղաքի Պրահա-6 շրջանի իշխանությունները երեկ՝ մարտի 3-ին, հանել են խորհրդային մարշալ Իվան Կոնևի հուշարձանը՝ օգտվելո...

Խմբագրության կողմից

Shame.am-ի ստեղծագործական խումբը շոգ ամառվանից հետո սկսում է 2014թ. թեժ աշնան ակտիվ գործունեությունը։ Հայաստանը եւ աշխարհը զարմանալի, ստեղծագործելու համար չափազանց բարեբեր ժամանակներ են ապրում։  Կարդալ ավելին 

Ամենաշատ ընթերցվածը

ՀԱՐՑՈՒՄՆԵՐ






ՀԱՐՑՈՒՄՆԵՐ







Քվեարկությունների արխիվ