Խայտառակություն առանց մեկնաբանության

Բաքուն «քաշեց» ԵՄ երկրներին և ԱՄՆ-ին՝ ցուցադրելով չեխական հրետանի

Սեպտեմբերի 20, 2017
Բաքուն «քաշեց» ԵՄ երկրներին և ԱՄՆ-ին՝ ցուցադրելով չեխական հրետանի

Լեոնիդ Ներսիսյան

 

Սեպտեմբերի 18-ին, Ադրբեջանի զինված ուժերի հերթական վարժանքների ժամանակ, ցուցադրվեցին 152 մմ-անոց ինքնագնաց հրետանային vz.77 Dana հրանոթներ և RM-70 122 մմ-անոց համազարկային կրակի ռեակտիվ համակարգեր (ՀԿՌՀ)։ Սա խորհրդային БМ-21 «Град»-ի արտոնագրված տեսակն է։ Չեխոսլովակյան արտադրության այս զենքը մատակարարումից առաջ, ամենայն հավանականությամբ, արդիականացվել է չեխական Excalibur Army ընկերության կողմից, որը մտնում է Czechoslovak Group կոնցեռնի մեջ։ Հետաքրքիր է, որ Չեխիայի ԱԳՆ-ն հերքում է այս գործարքի հնարավորությունը՝ հղում կատարելով այն փաստին, որ Ադրբեջանին չի տրվել «մահացու սպառազինության» գնման արտոնագիր։ Ինչպե՞ս է, ուրեմն, այդ հարձակողական սպառազինությունը հայտնվել Ադրբեջանում։


Ադրբեջանա-ղարաբաղյան հակամարտության գոտում հարձակողական սպառազինության մատակարարման նախադեպ ԵՄ անդամ երկրի կողմի՞ց


Բաքվի՝ Չեխիայից զենքն գնելն այսքան հետաքրքիր չէր լինի (Ադրբեջանը մշտապես տարբեր զինատեսակներ է ձեռք բերում մի ամբողջ շարք երկրներից, այդ թվում և Ռուսաստանից), եթե դա հարձակողական սպառազինության խոշոր խմբաքանակի մատակարարման նախադեպը չլիներ Ադրբեջանա-ղարաբաղյան հակամարտության գոտում։ Չարժե մոռանալ, որ ԵՄ անդամներին հանձնարարվել է զենք չմատակարարել (բայց արգելված չէ) հակամարտության և ոչ մի կողմին, և մինչև վերջին ժամանակներս Եվրամիության և ոչ մի անդամ այս չհայտարարված կանոնը չի խախտել։ Այս տեսակետից չեխական հրետանու ձեռքբերումը քաղաքական քայլ է Բաքվի կողմից, որն առանց այդ էլ տարբեր տեսակի ՀԿՌՀ-ներ և ԻՀՀ-ներ ունի և նոր մատակարարների կարիք չէր զգում։


«Ես ես չեմ, և տունն էլ իմը չէ». Չեխիան հրետանի է մատակարարել Իսրայելի միջոցով


Չնայած չեխական ղեկավարությունը պաշտոնական մակարդակով հերքում է մատակարարումները, քիչ հավանական է, որ գործարքի մասին հայտնի չէր։ Մատակարարումները, ամենայն հավանականությամբ, ուղիղ կապ ունեն «մերձավորարևելյան արմատական և ահաբեկչական խմբավորումներին ադրբեջանական պետական Silk Way Airlines ավիաընկերության դիվանագիտական չվերթների օգնությամբ սպառազինությունների մատակարարման «սև» սխեմայի հետ։ Դեռևս 2017թ. հուլիսին անանուն աղբյուրը բուլղարական «Տրուդ» թերթին էր հանձնել Բուլղարիայի ԱԳՆ-ի և Բուլղարիայում ադրբեջանական դեսպանության նամակագրությունը, որի համաձայն՝ Silk Way Airlines-ը 350-ից ոչ պակաս չվերթներ էր կատարել՝ Մերձավոր Արևելք հասցնելով զենքի և զինամթերքի մեծ քանակություն։ Զենքի արտադրողները կամ մատակարարները (խորհրդային պահեստներից) մեծ մասամբ Արևելյան Եվրոպայի երկրներն էին, իսկ ֆինանսավորումը եղել է կամ ամերիկյան, կամ սաուդյան։ Միևնույն ժամանակ, մատակարարվել է անգամ սերբական արտադրության արգելված սպիտակ ֆոսֆոր։ Ինչ վերաբերում է Չեխիայից արված մատակարարումներին, ապա 2015թ. դրանք իրականացվել են Օստրավա (Չեխիա)-Օվդա (Իսրայել)-Նասոսնի (Ադրբեջան) երթուղով։


Իսկ 2017թ. կատարվել է 5-ից ոչ պակաս չվերթ Նիշ (Սերբիա)-Օվդա (Իսրայել)-Նասոսնի (Ադրբեջան) երթուղով։ Հենց այստեղ էլ ցուցակում առկա են RM-70 ՀԿՌՀ-ները և անունը չնշվող ԻՀՀ-ները (ենթադրվում է, որ հենց այդ նույն Dana-ներն են), որոնք այս պարագայում Ադրբեջանը գնել է արդեն իր համար, այլ ոչ թե մերձավորարևելյան գրոհայինների։ Որպես պատվիրատուներ պաշտոնապես մատնանշել են իսրայելական Elbit Systems ընկերությունը և Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարությունը, այնպես որ՝ հազիվ թե հաջողվի հերքել Չեխիայից մատակարարումների փաստը, մանավանդ որ Բաքուն բացահայտ ցուցադրել է այդ բոլոր զինատեսակները։


Իսկ ընդհանուր առմամբ, Բաքվի «բացությունը» և ցուցադրվելու սերը անուղղակիորեն հաստատում են ողջ «սև» սխեման, որը հրապարակվել է բուլղարական լրատվամիջոցներում։ Իսկ մատակարարումների այս հանցավոր համակարգին (այն դեպքերում, երբ զենքը ստացել են ահաբեկչական խմբավորումները) մասնակցել են Եվրամիության շատ երկրներ (Բուլղարիան, Ռումինիան, Չեխիան, Սլովակիան, Բոսնիա-Հերցեգովինան՝ ուղղակիորեն, Հունգարիան, Գերմանիան, Մեծ Բրիտանիան, Լեհաստանը և Հունաստանը՝ անուղղակիորեն, «աչք փակելով» դիվանագիտական բեռների պարունակության վրա)։ Սխեմային ակտիվորեն մասնակցել են (և գուցե հիմա էլ մասնակցում են) նաև ԱՄՆ-ը, Թուրքիան, ԱՄԷ-ն, Սաուդյան Արաբիան և Սերբիան, դե, նաև ինքը՝ Ադրբեջանը։


Փաստորեն, Ադրբեջանի ստացած նոր զինատեսակների ցուցադրությունն աշխատանք էր ոչ միայն սեփական շահերի դեմ, այլև լուրջ խնդիր մի ամբողջ շարք երկրների համար, որոնց «քաշեց» իրենց հանցակիցը։

 

Աղբյուրը՝ REGNUM լրատվական գործակալություն 






Դիտումների քանակ 65977


ՀԱՐՑՈՒՄՆԵՐ

Ինչպե՞ս եք գնահատում հոդվածը




ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ։ Ցենզուրայից դուրս մեկնաբանությունները կհեռացվեն մոդերատորի կողմից։




Վերադառնալ

Նույն թեմայով

Նվեր Փաշինյան Նիկոլը

Նվեր Փաշինյան Նիկոլը

Հոկտեմբերի 18, 2019


Ժողովրդի վարչապետը Ստեփանակերտի հանրահավաքում մի անգամ ասաց, որ Արցախը Հայաստան է, և վե՛րջ։ Վերջերս Իլհամ Ալիևը պատասխանեց իր պ...

2020-1920. շարժվում ենք հարյուրամյա վաղեմության պատմությունը կրկնելու ուղղությամբ

2020-1920. շարժվում ենք հարյուրամյա վաղեմության պատմությունը կրկնելու ուղղությամբ

Հոկտեմբերի 18, 2019


Մի քանի մեջբերում REGNUM տեղեկատվական գործակալությունում հրապարակված Ստանիսլավ Տարասովի հոդվածից. «Ելույթ ունենալով Թյուրքալեզո...

Ադրբեջանցիները պետք է Հայաստանին նվիրեն 17 ՄիԳ-29 կործանիչ

Ադրբեջանցիները պետք է Հայաստանին նվիրեն 17 ՄիԳ-29 կործանիչ

Հուլիսի 25, 2019


Ադրբեջանի ՄիԳ-29 ինքնաթիռը կործանվել է ուսումնամարզական թռիչքների ժամանակ, տեղեկացրել են հանրապետության պաշտպանության նախարարու...

Փաշինյան Նիկոլը՝ Մեհրիբան Ալիևայի օժիտ

Փաշինյան Նիկոլը՝ Մեհրիբան Ալիևայի օժիտ

Հունիսի 27, 2019


Ադրբեջանական մամուլի տեսությունը թույլ է տալիս ամրագրել, որ Բաքվում ավելի լավ են հասկանում ու ներկայացնում հայկական իրողություն...

Ո՞վ է խաղաղություն ուզում ադրբեջանցիների հետ

Ո՞վ է խաղաղություն ուզում ադրբեջանցիների հետ

Մայիսի 1, 2019


Հիանալի լուր ստացվեց բարեկամական Ադրբեջանից. Ադրբեջանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի նախագահ, ակադեմիկոս Ակիֆ Ալիզադեն ամեն...

Ադրբեջանի դիրքորոշումը մնում է ամուր և հետևողական. բանակցությունները ներկա ձևաչափով պետք է շարունակվեն

Ադրբեջանի դիրքորոշումը մնում է ամուր և հետևողական. բանակցությունները ներկա ձևաչափով պետք է շարունակվեն

Ապրիլի 25, 2019


REGNUM գործակալությունը մշտապես աչքի է ընկել Հայաստանի հանդեպ համակրանքով Ղարաբաղին նվիրված իր հրապարակումներում, պարիտետը չի պ...

ԱՄՆ-ը ահաբեկիչներին տեղափոխում է Կենտրոնական Ասիա և Կովկաս

ԱՄՆ-ը ահաբեկիչներին տեղափոխում է Կենտրոնական Ասիա և Կովկաս

Մարտի 18, 2019


Ռուսաստանի նախագահին կից ազգամիջյան հարաբերությունների խորհրդի անդամ, «Ռուսաստանի թալիշական սփյուռք» հասարակական կազմակերպությա...

Հայե՛ր, զգոն եղեք

Հայե՛ր, զգոն եղեք

Մարտի 13, 2019


Մեկ շաբաթ է անցել հայ-ռուսական «Լազարյան ակումբի» երկրորդ նիստի աշխատանքի ավարտից հետո։ Իմաստավորելով նիստի արդյունքները՝ ավելի...

«Բոլթոնի ծրագիրը». ԱՄՆ-ը սաստկացրել է ճնշումը Հայաստանի վրա Լեռնային Ղարաբաղի պատճառով

«Բոլթոնի ծրագիրը». ԱՄՆ-ը սաստկացրել է ճնշումը Հայաստանի վրա Լեռնային Ղարաբաղի պատճառով

Փետրվարի 19, 2019


Հայաստանի հեղափոխական ավյունն աստիճանաբար մարում է. նոր խորհրդարանի ձևավորմամբ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի համար ի հայտ են եկել իր...

Ո՞ւր կորչի Ալիևը՝ Արևմո՞ւտք, թե՞ Արևելք

Ո՞ւր կորչի Ալիևը՝ Արևմո՞ւտք, թե՞ Արևելք

Փետրվարի 16, 2019


Օրերս Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը ընդարձակ հարցազրույց է տվել Real հեռուստաալիքի ղեկավար Միրշահին Աղաևին։ Սա վերջին տարիներին...

Ադրբեջանը լիովին հասունացել է նոր ջախջախիչ պարտության համար

Ադրբեջանը լիովին հասունացել է նոր ջախջախիչ պարտության համար

Փետրվարի 14, 2019


Մտաբերում եմ, մեկ տարի առաջ՝ 2018թ. օգոստոսի 20-ին ռուսաստանյան REGNUM տեղեկատվական գործակալությունը հրապարակեց իմ հոդվածը «Նիկ...

Բաքուն առավելություն ունի Ղարաբաղի հարցում բանակցությունների սեղանի շուրջ և մարտադաշտում

Բաքուն առավելություն ունի Ղարաբաղի հարցում բանակցությունների սեղանի շուրջ և մարտադաշտում

Փետրվարի 13, 2019


Այսօր Ադրբեջանն առավելություն ունի ինչպես ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման բանակցությունների սեղանի շուրջ, այնպես էլ մարտա...

Սև-մութ ամպեր Ղարաբաղի գլխին

Սև-մութ ամպեր Ղարաբաղի գլխին

Հունվարի 21, 2019


20-րդ դարի խոշորագույն պետական գործիչներից մեկը` Իրանի Իսլամական Հանրապետության հիմնադիր իմամ Խոմեյնին, ասում էր. «Պետք է սուգ ...

Հայաստանին վիճակված է կրակն առաջինը վերցնել իր վրա

Հայաստանին վիճակված է կրակն առաջինը վերցնել իր վրա

Հունվարի 18, 2019


2019թ. հունվարի 17-ին ավարտվեց Հայաստանի Հանրապետության VII գումարման Ազգային ժողովի (այսուհետ՝ ՀՀ ԱԺ) առաջին նիստը։ Այդ նիստի ...

Հայաստանի և Ռուսաստանի ռազմաքաղաքական դաշինքի այլընտրանքը պատերազմն է

Հայաստանի և Ռուսաստանի ռազմաքաղաքական դաշինքի այլընտրանքը պատերազմն է

Հունվարի 12, 2019


Ամանորյա և սուրբծննդյան տոներից հետո ակամա լավատեսորեն ես տրամադրվում։ Սակայն չեմ թաքցնի, որ 2019թ. առաջին րոպեներից ինձ չլքեց ...

Փաշինյան Նիկոլը սկսել է տարածքներ հանձնել

Փաշինյան Նիկոլը սկսել է տարածքներ հանձնել

Նոյեմբերի 13, 2018


Արդեն հիմնավորվում է այն փաստը, որ Փաշինյան Նիկոլի օրոք Հայաստանը տարածքներ և ռազմավարական նշանակության բարձունքներ է կորցնում:...

Եղբայրական ողջույն Բաքվից բարսեղյանների ընտանիքին

Եղբայրական ողջույն Բաքվից բարսեղյանների ընտանիքին

Նոյեմբերի 7, 2018


Ընթերցողների ուշադրությանն ենք ներկայացնում նյութ եղբայրական Ադրբեջանից, որտեղ գովաբանում են հայկ բարսեղյանին՝ հայտնի գրանտակեր...

Ինչու Բաքուն իրականացրեց Trend գործողությունն ընդդեմ Ռուսաստանի ԱԳՆ-ի

Ինչու Բաքուն իրականացրեց Trend գործողությունն ընդդեմ Ռուսաստանի ԱԳՆ-ի

Հունիսի 3, 2018


Ռուսաստանի ԱԳՆ-ին կից հավատարմագրված ադրբեջանցի լրագրողները Սմոլենսկյան հրապարակի պաշտոնական ներկայացուցիչների հետ շփվելիս առաջ...

«Քաղաքական շիզոֆրենիայով» հիվանդները

«Քաղաքական շիզոֆրենիայով» հիվանդները

Մարտի 7, 2018


Ուկրաինան հայտարարում է, որ Ղրիմն իր տարածքն է: Ռուսաստանն ասում է, որ Ղրիմն իր անքակտելի մասն է: Երկու երկրները վիճաբանում են,...

Հայ դեսպանն ընդդեմ նախկին կովկասյան թաթարների, կամ` ինչ ենք անելու հարևանների հետ

Հայ դեսպանն ընդդեմ նախկին կովկասյան թաթարների, կամ` ինչ ենք անելու հարևանների հետ

Մարտի 6, 2018


Ասում են` երկու անսահման բան կա` տիեզերքն ու հիմարությունը: Եվ եթե տիեզերքի հարցում գիտնականները դեռ բանավիճում են, ապա հիմարու...

Խմբագրության կողմից

Shame.am-ի ստեղծագործական խումբը շոգ ամառվանից հետո սկսում է 2014թ. թեժ աշնան ակտիվ գործունեությունը։ Հայաստանը եւ աշխարհը զարմանալի, ստեղծագործելու համար չափազանց բարեբեր ժամանակներ են ապրում։  Կարդալ ավելին 

Ամենաշատ ընթերցվածը