Միջազգային խայտառակություն

Գերմանական պարեր Հայկական ցեղասպանության շուրջ. նոր հարված Անգելա Մերկելի վարկանիշին

Սեպտեմբերի 3, 2016
Գերմանական պարեր Հայկական ցեղասպանության շուրջ. նոր հարված Անգելա Մերկելի վարկանիշին

2016թ. սեպտեմբերի 2-ին գերմանական ԶԼՄ-ների նորությունների թոփերում նորից նշվում էր այսպես կոչված «հայկական բանաձևի» մասին։ Հիշեցնենք, որ Գերմանիայում «հայկական բանաձև» են անվանում Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Օսմանյան կայսրությունում Հայոց ցեղասպանությունը գնահատող փաստաթուղթը, որն ընդունել է բունդեսթագը 2016թ. հունիսի 2-ին։ Իր որոշմամբ բունդեսթագը մասամբ ընդունել է նաև գերմանացիների մեղքը հայերի ցեղասպանության գործում։ Գերմանական խորհրդարանականների կողմից բանաձևի ընդունումն անմիջապես կոշտ ձևակերպումներով բողոքարկվեց թուրքական իշխանությունների կողմից և հանգեցրեց գերմանա-թուրքական հարաբերությունների սրմանը՝ ԵՄ-ի հետ Թուրքիայի կոշտ վեճերի ֆոնին։

 

Այժմ հայկական բանաձևի հետ կապված նոր սրում է հրահրել սեպտեմբերի 2-ին, օրվա առաջին կեսին Spiegel-Online պարբերականում հրապարակված նյութը՝ «Քաղաքական ժեստ դեպի Թուրքիայի կողմը. Մերկելի հայկական խնդիրը» վերնագրով։ Spiegel-ը պնդում էր, որ Գերմանիայի դաշնային կառավարությունը ստիպված էր ընդառաջել Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանին «հայկական բանաձևի» հետ կապված։ Գերմանիայի կառավարությունը որոշում է ընդունել «հեռավորություն պահպանել» բունդեսթագի ընդունած բանաձևից կոնկրետ այն բանի համար, որպեսզի գերմանացի խորհրդարանականները կարողանան այցելել թուրքական Ինջիրլիք ավիաբազա, որտեղ տեղակայված է բունդեսվերի ոչ մեծ զորակազմ, որը ՆԱՏՕ գծով դաշնակիցների հետ մասնակցում է ԻԼԻՊ-ի դեմ պատերազմին։ Գերմանացի խորհրդարանականների (որոնց հանդեպ թուրքական իշխանություններն իրականում չհայտարարված պատժամիջոցներ կիրառեցին) հետ կապված այս միջադեպից հետո Գերմանիայի արտգործնախարար Ֆրանկ-Վալթեր Շթայնմայերը սպառնաց հրաժարվել Թուրքիայի տարածքից ԻԼԻՊ-ի դեմ պայքարի միջազգային առաքելությանը բունդեսվերի հետագա մասնակցությունից, եթե Անկարայի պաշտոնական իշխանությունները շարունակեն խոչընդոտել բունդեսթագի պատգամավորների՝ ռազմակայան ուղևորություններին։ Բունդեսթագի ԳՍԴԿ խմբակցությունն, իր հերթին, խոստացավ չերկարաձգել արտասահմանում բունդեսվերի առաքելության մանդատը։ Պենտագոնում արդեն մտածում են գերմանական զորակազմը Թուրքիայի տարածքից հանելու մասին, բայց դա իրենց՝ գերմանացիներին, իբր բարդ ու թանկ արժեցող գործ թվաց։ Արդյունքում՝ գերմանական ռազմական առաքելության հանդեպ սպառնալիքը գերմանական իշխանությունները կամ պետք է կատարեին, կամ որոնեին շրջանցող մեկ այլ լուծում, քանի որ թուրքերն իրենք անբեկանելի էին և հրաժարվեցին գնալ զիջումների, մանավանդ հուլիսյան սրացումից և Թուրքիայում հեղաշրջման փորձից հետո։


Մի քանի շաբաթ մտորելուց հետո լուծումը Գերմանիայի դաշնային կառավարությունում գտնվեց. կառավարությունը պետք է հրապարակայնորեն չեղարկի բունդեսթագի որոշումը։ Spiegel-ի տեղեկատվությամբ՝ կառավարության վերաբերմունքը «հայկական բանաձևի» հանդեպ, որը «իրավաբանորեն պարտավորեցնող ուժ չունի», իբր պետք է հնչեցներ կառավարության մամլո քարտուղար Շթեֆան Զայբերտը։ Ոչ կառավարության ղեկավարը՝ կանցլեր Մերկելը, ոչ գերմանական ԱԳՆ ղեկավար Ֆրանկ-Վալթեր Շթայնմայերը չհամարձակվեցին դիմել նման քայլի։ Spiegel-ի տեղեկատվությամբ՝ Մերկելը և Շթայնմայերը կուլուարներում բունդեսթագի բանաձևին գնահատական էին տալիս այն իմաստով, որ դա «լավ գաղափար չէր»։ ՔԴՄ և ԳՍԴԿ առաջնորդների հետ կապված իրավիճակի բարդությունը համալրվում էր նաև նրանով, որ իրենք՝ Մերկելն ու Շթայնմայերը, չնայած կառավարական պաշտոններին, լինելով բունդեսթագի պատգամավորներ՝ հունիսի 2-ին զբաղվածության պատրվակով հրաժարվել էին մասնակցել այն նիստին, որտեղ ընթանում էր «հայկական բանաձևի» քվեարկությունը։ Իրավացի հարց էր առաջանում. իսկ որո՞նք են Մերկելի և Շթայնմայերի դիրքորոշումները «հայկական բանաձևի» բովանդակային կողմի մասով, և ի՞նչն է նրանց համար ավելի կարևոր՝ թուրքերի հետ real politik-ը, թե՞ հումանիստական արժեքները։


Գերմանիայի կառավարության պատասխանը Spiegel-ի մերկացնող հրապարակմանը ակնթարթային էր, բայց այն հաստատեց պարբերականի նախորդ տեղեկատվության ճշտությունը։ Սեպտեմբերի 2-ի օրվա երկրորդ կեսին հենց Շթեֆան Զայբերտը դուրս եկավ հավաքված լրագրողների առջև և հայտարարեց, որ մեկը «մոլորության մեջ է գցում, երբեմն էլ կեղծ հաշվետվողականություն է տալիս», «քանի որ ճիշտ չէ պնդել, որ դաշնային կառավարությունն ուզում է հեռու մնալ հայկական բանաձևից»։ «Այս մասին խոսք անգամ լինել չի կարող»,- ասել է Զայբերտը, քանի որ գերմանական կառավարությունը չի կարող խառնվել ցանկացած այլ սահմանադրական մարմնի պարտավորություններին։ Դա բունթեսթագի սուվերեն իրավունքն է՝ արտահայտել իր կարծիքը սեփական հայեցողությամբ ընտրված հարցերի մասին, ասել է Զայբերտը։ Բայց այստեղ էլ հենց նա արտաբերեց հանգուցային նախադասությունն առ այն, թե բունդեսթագի բանաձևը «իրավաբանորեն պարտավորեցնող չէ»։


Մեկ այլ վայրում միաժամանակ իր հայտարարությամբ հանդես եկավ գերմանական ԱԳՆ մամլո քարտուղարը, որը ճշգրտեց, որ արտաքին գործերի նախարար Շթայնմայերն անձամբ աջակցում է բանաձևին։ Սակայն այդ նույն օրն ինքը՝ Շթայնմայերը, ՆԱՏՕ գլխավոր քարտուղար Ենս Սթոլթենբերգի հետ հանդիպումից հետո, հայտարարեց, որ «բունդեսթագը լիակատար իրավունք և ազատություն ունի արտահայտելու իր կարծիքը քաղաքական հարցերի վերաբերյալ»։ Սակայն այնուհետև Շթայնմայերն արտահայտվել է այն իմաստով, որ հենց բունդեսթագում նշել են, որ «ամեն բանաձև չէ, որ իրավաբանական ուժ ունի»։ Սեփական դիրքորոշման և կառավարության դիրքորոշման մասին Շթայնմայերը, հասկանալի է, լռել է։


Եվ այսպես, Spiegel-ի տեղեկատվությունը թուրքական ճնշման մասին «հայկական բանաձևի» և վերջին մի քանի շաբաթներին այդ հարցի «մշակման» առիթով՝ Գերմանիայի ԱԳՆ-ում ստատս-քարտուղար Մարկուս Էդերերի և քաղաքական տնօրեն Անդրեաս Միխաելսոնի կողմից հաստատվեց։ Բայց այդ հաստատումը քաղաքական նոր սկանդալի մեկնակետ հանդիսացավ Գերմանիայում՝ Թուրքիայի հետ հարաբերությունների առումով։ Վերջին ժամանակներս դրանք հետևում են մեկը մյուսին։


Ընդդիմությունը՝ գերմանացի կանաչները, որոնք նախաձեռնել էին «հայկական բանաձևը», այժմ հիանալի առիթ են ստացել այն հարցումների համար, որոնցում խոսքն արդեն վերաբերելու է ոչ թե Հայոց ցեղասպանությանը, այլ նրան, որ գործադիր իշխանությունն անտեսում է օրենսդիրների կամքը։ Հավելյալ երկրորդ շնչառություն կստանա նաև եվրոպացիների վրա թուրքական ճնշման անթույլատրելիության թեման։ Որոշակիորեն, «հայկական բանաձևի» և «թուրքական ավտոկրատների» վերաբերյալ իր դիրքորոշումը հիմա պետք է հայտնի ինքը՝ կանցլեր Մերկելը, որի վարկանիշն այժմ Գերմանիայում անասելի ցածր մակարդակի է իջել։ Կառավարական վիրաժները «հայկական բանաձևի» շուրջ առաջ կբերեն հուզումներ ոչ միայն ընդդիմության՝ ձախերի ու կանաչների ճամբարում, այլև կառավարող ՔԴՄ/ՔՍՄ կառավարությունում։ Հայտնի է, որ քրիստոնեա-դեմոկրատների շարքերում «դավադրություն է հասունանում» Մերկելի դեմ։ Այս առնչությամբ ուրբաթօրյա միջադեպը «հայկական բանաձևի» շուրջ խիստ տեղին էր, քանի որ կիրակի տեղի են ունենալու տարածքային ընտրություններ Մեկլենբուրգ-Առաջավոր Պոմերանիա արևելյան երկրամասում։ ՔԴՄ ցանկացած անհաջողություն (իսկ այն սպասելի է արևելքում) այս ընտրություններում Մերկելի կառավարության նոր քննադատություն կառաջացնի՝ «հայկական բանաձևի» հիշեցմամբ, որը քաղաքականապես ակտուալ է դարձել ոչ միայն Գերմանիայի արտաքին, այլ նաև ներքին քաղաքականության համար։

 

Աղբյուրը՝ EurAsia Daily

 






Դիտումների քանակ 29979


ՀԱՐՑՈՒՄՆԵՐ

Ինչպե՞ս եք գնահատում հոդվածը




ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ։ Ցենզուրայից դուրս մեկնաբանությունները կհեռացվեն մոդերատորի կողմից։




Վերադառնալ

Նույն թեմայով

Հայոց ցեղասպանության վաճառողներն ընդդեմ Նարեկ Մալյանի

Հայոց ցեղասպանության վաճառողներն ընդդեմ Նարեկ Մալյանի

Մայիսի 15, 2020


Նարեկ Մալյանին այսօր հրավիրել էին ոստիկանության 6-րդ վարչություն խառատյան հրուշի, մարության հարությունի և նրա դստեր բողոքով: Մա...

Վախեցել են խառատյան հրուշն ու մարության հարութը աղջկա հետ

Վախեցել են խառատյան հրուշն ու մարության հարութը աղջկա հետ

Մայիսի 12, 2020


Նարեկ Մալյանը ֆեյսբուքյան գրառում էր կատարել մայիսի 10-ին, որը վախեցրել էր խառատյան հրուշին ու մարության հարոթյունին՝ «Հայոց ցե...

Ուշադրությո՛ւն, Փաշինյան Նիկոլը վաճառքի է հանել Հայոց ցեղասպանությունը

Ուշադրությո՛ւն, Փաշինյան Նիկոլը վաճառքի է հանել Հայոց ցեղասպանությունը

Մայիսի 5, 2020


Երևի ՎԵՏՕ շարժման հիմնադիր Նարեկ Մալյանն առաջինն էր, որ ահազանգեց Հայոց ցեղասպանության վաճառքի մասին Սորոս Ջորջին ու ամերիկյան ...

Փաշինյան Նիկոլը Թրամփին ասելիք ունի

Փաշինյան Նիկոլը Թրամփին ասելիք ունի

Ապրիլի 24, 2020


Միացյալ Նահանգների նախագահ Դոնալդ Թրամփը ավանդական ուղերձով է հանդես եկել՝ նվիրված Հայոց ցեղասպանությանը: Վաղը հայ ժողովրդի պար...

Իրավունք ունե՞ն Սորոսի վաստակները խոսել ողջ հայության անունից

Իրավունք ունե՞ն Սորոսի վաստակները խոսել ողջ հայության անունից

Ապրիլի 24, 2020


Հայաստանի ամենավտանգավոր Սորոսի վաստակ խառատյան արսենը գրում է տարբեր լեզուներով ֆեյսբուքյան իր էջում. Мы помним, готовы прости...

Բանդերականները ժխտում են Ցեղասպանությունն ու նախընտրում Թուրքիան

Բանդերականները ժխտում են Ցեղասպանությունն ու նախընտրում Թուրքիան

Ապրիլի 23, 2020


Հայրենական արևմտականները երբեք չեն թաքցրել իրենց ջերմ զգացումները ուկրաինացի արևմտականների հանդեպ, որոնք իշխանության եկան 2014թ...

Կորոնավիրուսը եվրոպացիներին գործ տվողների է վերածել

Կորոնավիրուսը եվրոպացիներին գործ տվողների է վերածել

Ապրիլի 22, 2020


Վաղուց մոռացված սովորություններ ու հակումներ են հայտնաբերվում համաեվրոպական կարանտինի ժամանակներում։ Բնակչության ամբողջ խմբեր ո...

Դաշնակցություն և եղբայրություն խոզավարի (այսինքն՝ ամերիկյան ձևով)

Դաշնակցություն և եղբայրություն խոզավարի (այսինքն՝ ամերիկյան ձևով)

Ապրիլի 5, 2020


Կորոնավիրուսը փլուզեց Եվրամիությունը, համենայնդեպս՝ ցրեց առասպելը եվրոպական միասնության, եվրոպական համերաշխության, միասնական ար...

Կորոնավիրուսային «ցեղասպանության» կապակցությամբ Եվրոպայում

Կորոնավիրուսային «ցեղասպանության» կապակցությամբ Եվրոպայում

Ապրիլի 2, 2020


Կորոնավիրուսը թանկ նստեց Արևմուտքի վրա: Այսօր կարելի է ասել, որ Եվրամիություն այլևս չկա, երբեմնի հզոր քաղաքական ու տնտեսական մի...

Երբ մեծ տերությունը գլխավորում է հիմարը

Երբ մեծ տերությունը գլխավորում է հիմարը

Փետրվարի 10, 2020


Ուղիղ 30 տարի առաջ Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետության կանցլեր Հելմուտ Քոլի հետ բանակցություններում ԽՍՀՄ ղեկավար Միխայիլ Գորբաչ...

Հայոց ցեղասպանությունը արդի քրդական ազգային շարժման գաղափարախոսությունում

Հայոց ցեղասպանությունը արդի քրդական ազգային շարժման գաղափարախոսությունում

Դեկտեմբերի 23, 2019


Անցած ուրբաթ քրդերի գլխավորած Սիրիական դեմոկրատական ուժերի (ՍԴՈւ) հրամանատար և Քրդստանի աշխատավորական կուսակցության (ՔԱԿ) բազմա...

Հայերը իզոլյացիոնիզմի և ինտերվենցիայի միջև ԱՄՆ թափառումներում

Հայերը իզոլյացիոնիզմի և ինտերվենցիայի միջև ԱՄՆ թափառումներում

Դեկտեմբերի 20, 2019


2019թ. դեկտեմբերի 19-ին Սպիտակ տնից տեղեկացրին, որ, Կոնգրեսին հակառակ, ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը մտադիր չէ ցեղասպանության ակտ ը...

Թրամփը սկսել է մայմունության երկրորդ ռաունդը

Թրամփը սկսել է մայմունության երկրորդ ռաունդը

Դեկտեմբերի 17, 2019


Դոնալդ Թրամփն սկսել է մայմունության երկրորդ ռաունդը Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հարցում։ Հիշեցնենք, որ ԱՄՆ Կոնգրեսի Ներկայացո...

Մայմունության հերթը հասավ Էրդողանին

Մայմունության հերթը հասավ Էրդողանին

Դեկտեմբերի 16, 2019


Հիմա արդեն Էրդողան էֆենդին է մտնում խաղի մեջ: Կոնգրեսի պալատների կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչման բանաձևի ընդունումից հետո,...

Մայմունության հերթը հասավ Թրամփին

Մայմունության հերթը հասավ Թրամփին

Դեկտեմբերի 12, 2019


Թուրքիայի նախագահ Էրդողանի կողմից ռուսական Ս-400 հակաօդային պաշտպանության համակարգի ձեռքբերումը երջանկություն դարձավ հայ ժողովր...

Նահանջ վերջին պահին. ինչպես ԱՄՆ-ը կեղծավորեց հայ ժողովրդին

Նահանջ վերջին պահին. ինչպես ԱՄՆ-ը կեղծավորեց հայ ժողովրդին

Նոյեմբերի 25, 2019


Հանրապետական սենատոր Լինդսի Գրեմը արգելափակեց ԱՄՆ Կոնգրեսի վերին պալատի կողմից Օսմանյան Թուրքիայում Հայոց ցեղասպանության բանաձև...

Իսրայելը և ԱՄՆ Կոնգրեսի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը

Իսրայելը և ԱՄՆ Կոնգրեսի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը

Նոյեմբերի 11, 2019


ԱՄՆ Կոնգրեսը ցեղասպանություն է ճանաչել Թուրքիայում 1915թ. հայ բնակչության զանգվածային բնաջնջումը։ Դա առաջին քայլն է Վաշինգտոնի ...

Հարգանքի տուրք по-англосаксонски

Հարգանքի տուրք по-англосаксонски

Հոկտեմբերի 30, 2019


Նոր Հայաստանի վերադաս երկրում պառլամենտի ստորին պալատն ընդունել է Հայոց ցեղասպանության ճանաչման բանաձևը: Եվ ուրախ է Նոր Հայաստա...

Զավենիչ Արամն ու Գերմանիայի նախագահը մի խելքի են, կամ՝ վտանգված է Սարգսյան Արամի քամակը

Զավենիչ Արամն ու Գերմանիայի նախագահը մի խելքի են, կամ՝ վտանգված է Սարգսյան Արամի քամակը

Հունիսի 26, 2019


Երբ օրեր առաջ ՌԴ դեսպան պրն Կոպիրկինն այցելեց Ռոբերտ Քոչարյանին, հետո հյուրընկալվեց Սահմանադրական դատարանում, սպարապետ Սարգսյան...

Թրամփը նորից չարդարացրեց հայերի հույսերը

Թրամփը նորից չարդարացրեց հայերի հույսերը

Ապրիլի 24, 2019


ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը ավանդական ուղերձ է հղել Հայոց ցեղասպանության կապակցությամբ: Հայ ժողովրդի մուրազն էլի չիրականացավ՝ «ցե...

Խմբագրության կողմից

Shame.am-ի ստեղծագործական խումբը շոգ ամառվանից հետո սկսում է 2014թ. թեժ աշնան ակտիվ գործունեությունը։ Հայաստանը եւ աշխարհը զարմանալի, ստեղծագործելու համար չափազանց բարեբեր ժամանակներ են ապրում։  Կարդալ ավելին 

Ամենաշատ ընթերցվածը

ՀԱՐՑՈՒՄՆԵՐ






ՀԱՐՑՈՒՄՆԵՐ







Քվեարկությունների արխիվ